Cơn khủng hoảng tài chính bủa vây, hàng loạt đại học Anh đứng trước nguy cơ vỡ nợ

Việc sụt giảm mạnh mẽ nguồn thu từ học phí của sinh viên quốc tế, kết hợp với chi phí vận hành leo thang, đã đẩy hàng chục ngôi trường lớn nhỏ tại quốc gia này rơi vào tình cảnh báo động, thậm chí đứng bên bờ vực phá sản.

Nguy cơ hiện hữu và những con số ngân sách "báo động đỏ"

Trong một báo cáo mang tính bước ngoặt về giáo dục đại học và các nguồn tài trợ được Hạ viện Anh công bố hồi tháng 5, các nghị sĩ đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép: Việc một trường đại học quy mô lớn bị phá sản giờ đây đã trở thành một "nguy cơ hiện hữu chứ không còn là cảnh báo trên lý thuyết".

Các con số thống kê được đưa ra trong báo cáo phản ánh một bức tranh vô cùng ảm đạm. Dự kiến chỉ trong vòng một năm tới, sẽ có khoảng 24 cơ sở giáo dục đại học tại Anh phải đối diện trực tiếp với bóng ma phá sản. Đáng ngại hơn, nếu không kịp thời triển khai các biện pháp giảm thiểu rủi ro hữu hiệu, tổng cộng 124 trường đại học trên khắp cả nước có khả năng cao sẽ rơi vào tình trạng thâm hụt ngân sách nặng nề trong năm tài chính 2025 - 2026.

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng cạn kiệt dòng tiền của các trường đại học Anh bắt nguồn từ kết quả tuyển sinh thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng ban đầu, đặc biệt là ở khối sinh viên quốc tế. Trong khi chi phí vận hành ngày một tăng cao, áp lực nợ vay lớn cùng sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường giáo dục đã bóp nghẹt các trường. Số liệu thực tế chỉ ra rằng nhóm du học sinh — nguồn thu chủ lực nhờ mức đóng học phí rất cao — chỉ ghi nhận mức tăng trưởng khiêm tốn 6,3%, hoàn toàn lép vế trước mục tiêu dự tính trước đó là 8,6%.

Rào cản chính sách đẩy lượng hồ sơ xin visa "lao dốc"

Bài toán tài chính của hệ thống giáo dục Anh càng trở nên bế tắc hơn khi các dữ liệu mới nhất do Bộ Nội vụ nước này công bố cho thấy một sự sụt giảm nghiêm trọng về lượng người nộp đơn. Chỉ riêng trong tháng 4, vỏn vẹn 8.900 sinh viên quốc tế nộp hồ sơ xin thị thực (visa) du học, bốc hơi tới 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung trong cả 4 tháng đầu năm, tổng lượng hồ sơ nhận được chỉ đạt 38.800, ghi nhận mức sụt giảm tổng thể 33%.

Một cuộc khảo sát chuyên sâu được thực hiện bởi các tổ chức giáo dục uy tín gồm NAFSA, Oxford Test of English và Studyportals cũng đồng tình với thực trạng đáng báo động này. Kết quả nghiên cứu quý I cho thấy tình trạng lao dốc diễn ra tại 42% trong số 24 đại học Anh được khảo sát. Đối với bậc đào tạo cao học, tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn khi tỷ lệ trường bị sụt giảm sinh viên lên tới 65%.

Theo đánh giá của các chuyên gia, sức hấp dẫn của thương hiệu du học Anh đã bị tổn hại nghiêm trọng bởi hàng loạt rào cản chính sách mới được dựng lên. Trong đó, các quy định siết chặt như tăng phí thị thực du học, áp thuế 6% trực tiếp lên học phí, cùng việc cắt giảm thời gian lưu trú hợp pháp của du học sinh sau khi tốt nghiệp đã vô tình đẩy người học quốc tế quay lưng với quốc gia này.

Cuộc chiến sinh tồn và khoảng trống pháp lý của chính phủ

Để tự cứu lấy mình trước khi dòng tiền cạn kiệt, nhiều trường đại học tại Anh đã buộc phải thực hiện các biện pháp thắt lưng buộc bụng đầy đau đớn. Làn sóng cắt giảm nhân sự, đóng băng hoạt động tuyển dụng mới, đóng cửa một số ngành học không hiệu quả và bán bớt các tài sản thuộc sở hữu của nhà trường đang diễn ra trên diện rộng.

Dù tình hình đang vô cùng nguy cấp, một thực tế đáng lo ngại là Chính phủ Anh hiện vẫn chưa thiết lập được một quy trình hay cơ chế rõ ràng nào để xử lý dứt điểm trường hợp một cơ sở giáo dục đại học chạm ngưỡng vỡ nợ. Trước khoảng trống pháp lý này, Ủy ban Giáo dục liên đảng Anh đang liên tục lên tiếng thúc giục các cơ quan quản lý khẩn trương xây dựng kịch bản ứng phó.

Theo dữ liệu từ Cơ quan thống kê giáo dục đại học Anh (HESA), trong năm học 2024 - 2025, quốc gia này sở hữu quy mô giáo dục to lớn với khoảng 2,8 triệu sinh viên theo học, trong đó lực lượng du học sinh quốc tế chiếm khoảng 685.000 người (riêng nhóm sinh viên đến từ Việt Nam đóng góp gần 3.700 người). Với quy mô đồ sộ này, việc tìm ra lối thoát cho cuộc khủng hoảng tài chính hiện tại không chỉ là sự sống còn của các ngôi trường, mà còn là bài toán bảo vệ vị thế của toàn bộ nền giáo dục Anh quốc trên bản đồ toàn cầu.