Nhật Bản: Giáo viên bị "cha mẹ quái vật" quấy rối, Tokyo phải ban hành quy tắc ứng xử để bảo vệ

Vấn đề đã trở nên nghiêm trọng đến mức chính quyền Tokyo đang chuẩn bị ban hành một bộ hướng dẫn chính thức nhằm bảo vệ giáo viên, bao gồm các biện pháp như ghi âm cuộc họp và gọi cảnh sát khi cần thiết.

Những yêu sách vô lý vượt quá giới hạn

Hiện tượng này, lần đầu được gọi là “cha mẹ quái vật” vào năm 2007, nay đã biến tướng thành một thứ còn độc hại hơn. Giáo viên cho biết phụ huynh hiện nay hung hăng và đòi hỏi hơn bao giờ hết.

Nhiều yêu cầu của phụ huynh được xem là phi lý đến mức khó tin. Một quan chức công đoàn giáo viên chia sẻ với This Week in Asia rằng nhiều sự cố gần đây tập trung vào các chuyến dã ngoại, khi phụ huynh gọi điện hoặc nhắn tin cho giáo viên lúc nửa đêm hoặc muộn hơn để hỏi về những thông tin đã được gửi từ rất sớm.

Một số lời phàn nàn của phụ huynh vô lý đến mức trách giáo viên vì hoa anh đào không nở đúng trong lễ nhập học, vì bữa trưa "nhạt nhẽo", vì học sinh không biết dùng đũa, hay thậm chí là phàn nàn về vết côn trùng cắn. Trong một trường hợp được Fuji TV chia sẻ lại, phụ huynh còn yêu cầu trường trả tiền viện phí và cả tiền... bữa tối của họ sau khi con họ bị thương nhẹ.

Giáo viên trung tâm luyện thi ở Kawasaki cho rằng sự kỳ vọng thái quá này thường xuất phát từ khoản tiền mà phụ huynh chi cho các lớp học thêm.

Gốc rễ xã hội và sự dồn nén

Giáo sư Izumi Tsuji, chuyên ngành xã hội học văn hóa tại Đại học Chuo (Tokyo), cho rằng sự gia tăng này liên quan chặt chẽ đến những thay đổi xã hội và nhân khẩu học. Trong bối cảnh Nhật Bản có quá ít trẻ em, Tsuji nhận định phụ huynh dồn toàn bộ sự chú ý và kỳ vọng vào đứa con duy nhất hoặc số ít con mà họ có, khiến áp lực đổ dồn lên giáo viên.

Sự tan rã của các gia đình nhiều thế hệ và cộng đồng địa phương cũng khiến phụ huynh thiếu nơi chia sẻ. "Khi có câu hỏi, lo lắng hay bực bội, cha mẹ không biết tìm ai. Vậy nên họ tìm đến nơi duy nhất còn lại là trường học," Tsuji giải thích. Một nghiên cứu của Sở Giáo dục Tokyo cho thấy khoảng 20% giáo viên từng đối mặt với hành vi "có vấn đề" từ phụ huynh.

Bộ quy tắc mới bảo vệ giáo viên

Theo bản dự thảo công bố tháng này của Sở Giáo dục Tokyo, bộ hướng dẫn nhằm giúp "giáo viên và nhân viên trường học có thể làm việc với tâm thế yên tâm."

Bộ quy tắc đề xuất:

Thời lượng cuộc họp: Các buổi gặp phụ huynh - giáo viên chỉ nên kéo dài 30 phút sau giờ học, có thể tăng lên 60 phút trong trường hợp đặc biệt.

Ghi âm và tham gia: Mọi cuộc trò chuyện phải được ghi âm và thông báo rõ cho phụ huynh. Buổi gặp đầu tiên phải có ít nhất hai giáo viên tham dự.

Biện pháp leo thang: Nếu vấn đề tiếp diễn, buổi gặp thứ ba phải có lãnh đạo nhà trường. Buổi thứ tư phải có mặt chuyên gia tâm lý và những buổi sau đó sẽ có luật sư của cơ quan giáo dục để bảo vệ nhà trường.

Can thiệp khẩn cấp: Nếu phụ huynh sử dụng ngôn từ xúc phạm, có hành vi bạo lực hoặc không chịu rời trường sau buổi gặp, phải gọi cảnh sát. Phụ huynh cũng phải được yêu cầu gỡ bỏ mọi bài đăng phỉ báng trường hoặc giáo viên trên mạng xã hội.

Tsuji lo ngại hiện tượng “cha mẹ quái vật” sẽ tiếp tục tồn tại và lan sang bậc đại học. Ông chia sẻ đã nhận khiếu nại về chất lượng đồ ăn đại học, và thậm chí có bà mẹ còn gọi đến hỏi vì sao con trai bà không tìm được bạn gái.