Vì sao Bộ GD-ĐT muốn giảm mạnh phương thức tuyển sinh đại học từ năm 2027?

Tối 17/9, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, lý giải một số nội dung đáng chú ý trong dự thảo quy định về tuyển sinh đại học năm 2027.

Theo dự thảo, các trường được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh, không tính xét tuyển thẳng và xét nhóm cử tuyển. Tuy nhiên, với từng ngành hoặc chương trình đào tạo, trường chỉ được áp dụng tối đa 3 phương thức, giảm 2 phương thức so với năm nay.

Đến năm 2028, số phương thức áp dụng cho một ngành hoặc chương trình sẽ tiếp tục được rút xuống chỉ còn một.

Chẳng hạn, nếu một trường đại học tuyển ngành Công nghệ thông tin vào năm 2028, trường chỉ có thể lựa chọn một phương thức, như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực hoặc học bạ. Nhà trường sẽ không thể đồng thời sử dụng cả ba phương thức hoặc nhiều hơn như hiện nay.

Vì sao Bộ muốn giảm số "cửa" xét tuyển?

Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, trong giai đoạn 2022-2026, nhiều thay đổi trong tuyển sinh đã được triển khai, gồm bỏ xét tuyển sớm, quy đổi tương đương, giới hạn số phương thức, quy định ngưỡng đầu vào và mức điểm cộng tối đa.

Những điều chỉnh này đã tạo ra những chuyển biến tích cực. Đặc biệt, với các kỳ thi có bảng quy đổi chính thức, khoảng cách giữa kết quả với điểm thi tốt nghiệp THPT đã giảm từ 2,6 điểm xuống còn 1,2 điểm.

Tuy nhiên, mức độ tương đương giữa các phương thức vẫn chưa đồng đều. Thống kê cho thấy hơn 2.000 chương trình, tương đương hơn 40%, đang sử dụng từ hai phương thức tuyển sinh trở lên có chênh lệch giữa các phương thức từ 3 điểm trở lên.

Đáng chú ý, điểm học bạ trong cùng mã ngành được ghi nhận cao hơn khá xa so với điểm thi tốt nghiệp THPT.

Theo ông Thảo, khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc một ngành có quá nhiều “cửa” xét tuyển có thể dẫn tới tình trạng những thí sinh có năng lực tương đương nhưng lại được đối xử khác nhau tùy theo phương thức.

“Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể làm thí sinh cùng năng lực được đối xử khác nhau”, ông Thảo đánh giá.

Không phải bắt các trường dùng một loại điểm thi

Vụ trưởng Giáo dục đại học nhấn mạnh việc giảm số phương thức tuyển sinh sẽ được thực hiện theo lộ trình. Mục tiêu không phải yêu cầu tất cả trường và ngành đào tạo phải sử dụng chung một loại điểm thi duy nhất.

Theo ông, mỗi ngành cần có cách đánh giá phù hợp nhất với yêu cầu đầu vào. Việc điều chỉnh được đặt ra nhằm mở rộng cơ hội bình đẳng cho thí sinh thay vì thu hẹp cơ hội tiếp cận đại học.

Các phương thức được lựa chọn phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia, đồng thời tiêu chí xét tuyển phải được công bố rõ ràng và sử dụng một thang điểm chung.

Các trường sẽ chịu trách nhiệm lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của từng chương trình. Kết quả các kỳ thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ vẫn có thể được sử dụng nếu được cấu trúc minh bạch trong phương thức tuyển sinh đã công bố.

“Tinh thần xuyên suốt của dự thảo là tuyển sinh phải đi cùng chuẩn chất lượng, dữ liệu kiểm chứng được và trách nhiệm giải trình”, ông Thảo nói.

Theo ông, việc giảm số phương thức cũng giúp thí sinh bớt áp lực phải theo dõi quá nhiều cách xét tuyển, trong khi vẫn có thể sử dụng các kết quả học tập, thi và chứng chỉ phù hợp theo quy định.

Nhiều điểm mới được đề xuất

Bên cạnh việc giới hạn phương thức xét tuyển, Bộ Giáo dục và Đào tạo còn dự kiến không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên khu vực và đối tượng.

Dự thảo cũng đề cập việc xác định rõ nguồn tuyển và ngưỡng đầu vào, chuẩn hóa độ lệch giữa các tổ hợp xét tuyển, đồng thời không yêu cầu thí sinh nộp lại những giấy tờ, chứng chỉ đã có trên hệ thống.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo và thời hạn tiếp nhận ý kiến là ngày 23/9.

Bảo Ngọc (SHTT)