Trải qua những đợt mưa xối xả kéo dài khiến hàng loạt tuyến phố tại Thủ đô chìm sâu trong biển nước, nhu cầu tìm kiếm một công cụ cảnh báo điểm ngập chính xác, kịp thời đã trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết đối với người dân Hà Nội.

Giữa bối cảnh đó, trang web mang tên "Nước lên" (nuoclen.com) bất ngờ nổi lên như một hiện tượng, được cộng đồng mạng lan truyền rộng rãi và chia sẻ chóng mặt để làm cẩm nang tránh các cung đường ngập sâu khi lưu thông.

18-1789699632-website-nuoc-len-cua-cuu-sinh-vien-cong-nghe-gay-sot-mang-xa-hoi-giai-phap-cuu-canh-ngay-ngap-lut
Giao diện web mang tên "Nước lên" (nuoclen.com).

Ý tưởng chớp nhoáng từ cảnh bì bõm lội nước và 4 ngày thần tốc ra đời sản phẩm

Đứng sau dự án công nghệ mang tính cộng đồng này là anh Nguyễn Đình Mậu, cựu sinh viên Khóa 7 ngành Công nghệ thông tin – Truyền thông thuộc Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH). Sau khi tốt nghiệp, anh Mậu nhận học bổng Chính phủ Nhật Bản (MEXT) để theo học thạc sĩ về trí tuệ nhân tạo, từng học tập và nghiên cứu tại Viện Khoa học và Công nghệ Nara (NAIST) và Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST). Hiện tại, anh tiếp tục công việc nghiên cứu AI tại JAIST, đồng thời là nhà đồng sáng lập UnoPixel - một startup chuyên ứng dụng AI và dữ liệu lớn trong y tế và giáo dục.

Chia sẻ về nguồn gốc của "Nước lên", anh Mậu cho biết ý tưởng xuất hiện rất tình cờ trong chuyến về Việt Nam công tác đúng dịp Hà Nội mưa lớn kỷ lục. Khi trực tiếp chứng kiến cảnh phố phường biến thành sông, người dân chật vật di chuyển và bản thân cũng phải bì bõm lội nước giữa dòng xe cộ, anh nhận thấy các ứng dụng bản đồ hiện nay chủ yếu tập trung vào tình trạng tắc đường, thiếu vắng giải pháp tổng hợp thuận tiện về các điểm úng ngập.

Tận dụng sự hỗ trợ của các công cụ AI trong quá trình lập trình, anh Mậu tự tay phát triển phiên bản thử nghiệm đầu tiên của "Nước lên" chỉ trong vòng 3 đến 4 ngày nhằm kiểm chứng mức độ đón nhận của thị trường. Đối với anh, xây dựng ứng dụng ở quy mô thử nghiệm không phải trở ngại quá lớn mà bài toán hóc búa nhất nằm ở phương thức tổng hợp và xử lý dữ liệu hiệu quả. Để vận hành hệ thống, tác giả đã thu thập thông tin từ nhiều nguồn đa dạng như VOV Giao thông, Cục Khí tượng Thủy văn, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội cùng các nhóm cộng đồng trên mạng xã hội Facebook.

Cảnh báo ngập lụt khu vực Hà Nội do ảnh hưởng của bão số 2
Người dân và phương tiện chật vật di chuyển tại những điểm ngập úng trong khu vực nội thành Hà Nội.

Dù đón nhận nhiều luồng phản hồi trái chiều từ cộng đồng, tác giả luôn giữ vững tinh thần cầu thị, tiếp thu để hoàn thiện sản phẩm. Điều mang lại niềm vui lớn nhất cho anh là biết sản phẩm đã thực sự giúp ích cho người đi đường tránh được các điểm ngập nguy hiểm. Trong thời gian tới, anh Mậu dự định tiếp tục phát triển sản phẩm cho người dùng Việt Nam, chú trọng hoàn thiện cơ chế xác thực thông tin để tăng độ chính xác, bổ sung tính năng cho phép cộng đồng tự cập nhật sự cố và mở rộng phạm vi sang theo dõi giao thông, thời tiết cùng các loại hình thiên tai khác.

Thực trạng ứng dụng công: "Bản đồ mưa ngập" trên iHanoi bất ngờ biến mất

Sự đón nhận nồng nhiệt dành cho trang web cá nhân "Nước lên" càng trở nên rõ nét hơn khi đối chiếu với hiệu quả hoạt động thực tế của công cụ cảnh báo do cơ quan quản lý triển khai. Đợt mưa lớn trên diện rộng từ đêm 16 đến sáng 17/9 đã trút lượng nước phổ biến từ 80 đến 160 mm xuống Thủ đô, có nơi chạm ngưỡng rất cao như trạm bơm Đồng Bông I tại Từ Liêm (199 mm), Hai Bà Trưng (188 mm), Tây Mỗ (177,3 mm) hay Cầu Giấy (175,4 mm và 166 mm). Nước tràn gây ngập nặng tại các nút giao Dương Đình Nghệ - Phạm Hùng, Triều Khúc, Lương Thế Vinh, khu vực Mỹ Đình và phía Tây thành phố, trong đó đường Tố Hữu có điểm ngập sâu tới 50 cm.

Tuy nhiên, tính năng "Bản đồ mưa ngập" — mini app do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đưa vào vận hành trên nền tảng iHanoi từ ngày 3/9 — lại bộc lộ nhiều điểm hạn chế khi đi vào thực tế. Được giới thiệu là lấy dữ liệu tự động qua API từ hệ thống trạm quan trắc của Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội để cảnh báo phạm vi từ 1 đến 100 km, nhưng trong đợt mưa ngày 17/9, nhiều người dùng phản ánh ứng dụng không tải đầy đủ bản đồ hoặc chỉ hiển thị lượng mưa mà không báo điểm ngập. Điển hình như tại phố Đồng Me, dù nước ngập tới nửa bánh xe ô tô, bản đồ của ứng dụng vẫn không ghi nhận.

Đáng nói, dữ liệu từ cơ quan thoát nước cho thấy đến 11h30 ngày 17/9 toàn thành phố có 25 vị trí ngập và đến 15h chiều vẫn còn 19 điểm, tạo ra độ vênh lớn giữa thực tế và lớp hiển thị dữ liệu đến tay người dân trên iHanoi. Đỉnh điểm là đến sáng ngày 18/9, ghi nhận từ phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống cho thấy tính năng "Bản đồ mưa ngập" đã hoàn toàn biến mất khỏi ứng dụng iHanoi.

PV (SHTT)