Nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, Bộ Tài chính vừa đề xuất tiếp tục miễn thuế bảo vệ môi trường, VAT và thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các mặt hàng xăng dầu cho đến hết ngày 30/9.
24-1782317920-bo-tai-chinh-de-xuat-gia-han-giam-loat-thue-xang-dau-them-3-thang
Người dân đổ xăng E10 tại một cây xăng trên phố Thái Thịnh, Hà Nội, tháng 5/2026. Ảnh: VnExpress.

Bộ Tài chính đang chính thức lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ liên quan đến việc kéo dài thời hạn áp dụng các chính sách thuế đối với mặt hàng xăng dầu và nhiên liệu bay. Theo dự thảo này, thời gian miễn thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) cho xăng dầu sẽ được gia hạn thêm 3 tháng so với quy định hiện hành, kéo dài đến ngày 30/9. 

Ngược lại, sắc thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng sẽ chính thức được khôi phục thu kể từ ngày 1/7, cụ thể áp mức 10% với xăng khoáng, 8% với xăng E5 và 7% với xăng E10.

Động thái nới lỏng chính sách thuế được cơ quan quản lý đưa ra trong bối cảnh giá dầu thế giới đã có tín hiệu hạ nhiệt nhờ thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran, giúp khôi phục việc lưu thông qua eo biển Hormuz. Dù vậy, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn ẩn chứa nhiều rủi ro khi nguy cơ xung đột tái bùng phát chưa thể loại trừ và nguồn cung vẫn chịu tác động mạnh từ các yếu tố địa chính trị. 

Tại thị trường nội địa, lượng xăng dầu cung ứng chủ yếu là hàng dự trữ được mua từ trước với giá cao. Trong khi đó, các nguồn hàng nhập khẩu theo mức giá mới thường có độ trễ lớn do doanh nghiệp mất thời gian đàm phán với đối tác và thời gian vận chuyển kéo dài. Trước đó, để đối phó với tình hình căng thẳng tại Trung Đông, các loại thuế xăng dầu đã được giảm về mức 0% kéo dài cho đến hết ngày 30/6.

Thực tế ghi nhận giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã liên tục giảm trong các kỳ điều hành gần đây. Hiện tại, giá mỗi lít xăng E10 đang ở mức 20.750 đồng và dầu diesel là 23.530 đồng, chạm mức thấp nhất trong gần ba tháng qua. Dù vậy, mặt bằng giá này vẫn cao hơn từ 5,9% đến 33,8% so với thời điểm trước khi cuộc xung đột Trung Đông nổ ra.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu tất cả các loại thuế (trừ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng) được khôi phục ngay lập tức về mức cũ trước chiến sự, giá xăng dầu trong nước có thể bị đẩy tăng mạnh từ 43% đến 67,2% tùy loại. Khi đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm nay dự kiến sẽ bị kéo tăng thêm khoảng 0,78 điểm phần trăm, gây áp lực trực tiếp lên mục tiêu kiềm chế lạm phát.

Ngược lại, với phương án tiếp tục miễn các loại thuế đến hết tháng 9, giá mỗi lít xăng E5 và E10 dự báo chỉ tăng nhẹ khoảng 7-8%, trong khi giá dầu diesel gần như được giữ nguyên. Tính chung, mặt bằng giá xăng dầu bình quân chỉ tăng khoảng 5%, tác động đến CPI ở mức thấp khoảng 0,11 điểm phần trăm. Với kịch bản này, nguồn thu ngân sách nhà nước dự kiến sẽ giảm khoảng 15.400 tỷ đồng trong 3 tháng cuối của quý III.

Bộ Tài chính nhận định phương án gia hạn này sẽ giúp cân bằng hài hòa giữa các mục tiêu kiểm soát lạm phát, bảo đảm an ninh năng lượng và từng bước khôi phục lại nguồn thu cho ngân sách. Đồng thời, việc duy trì mức thuế MFN 0% còn hỗ trợ các doanh nghiệp đầu mối có điều kiện đa dạng hóa nguồn cung từ các thị trường ngoài ASEAN, giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. 

Theo dự thảo, nghị quyết mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9. Trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương có thể đề xuất lên Chính phủ điều chỉnh thời gian áp dụng sao cho phù hợp với các diễn biến thực tế của thị trường và yêu cầu điều hành kinh tế vĩ mô.