Bộ Tài chính đề xuất nới lỏng quy định về hóa đơn điện tử nhằm giải cứu hệ thống khỏi nguy cơ quá tải

Đề xuất trọng tâm của dự thảo này là cho phép các doanh nghiệp thuộc những lĩnh vực có tần suất giao dịch lớn được quay lại hình thức lập hóa đơn tổng vào cuối ngày hoặc cuối tháng đối với khách hàng cá nhân không kinh doanh, thay vì phải xuất hóa đơn lẻ cho từng giao dịch như quy định hiện hành.

Sự thay đổi này được đưa ra trong bối cảnh hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế đang đứng trước nguy cơ "vỡ trận". Theo số liệu từ Bộ Tài chính, hệ thống vốn chỉ được thiết kế để xử lý khoảng 6,4 tỷ hóa đơn mỗi năm. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đã phải tiếp nhận tới 18 tỷ hóa đơn, gấp 3 lần công suất thiết kế. Dự báo con số này có thể vọt lên tới 60 tỷ hóa đơn mỗi năm, vượt xa khả năng tiếp nhận, xử lý và lưu trữ, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của toàn nền kinh tế.

Cụ thể, các ngành dịch vụ đặc thù như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, chuyển tiền qua ví điện tử, điện lực hay trông giữ xe tại các tòa nhà có phần mềm quản lý chi tiết sẽ được hưởng lợi từ quy định mới này. Ngoài ra, các đơn vị vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và taxi có sử dụng phần mềm tính tiền cũng được phép lập hóa đơn tổng dựa trên dữ liệu chi tiết cuối ngày. Điều này giúp giảm thiểu đáng kể số lượng hóa đơn phát sinh mà vẫn đảm bảo tính minh bạch, do doanh nghiệp vẫn phải chịu trách nhiệm về độ chính xác của dữ liệu và cung cấp bảng tổng hợp khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.

Lý giải về tính cấp bách của đề xuất, Bộ Tài chính cho biết việc bỏ quy định lập hóa đơn tổng tại Nghị định số 70/2025 đã gây ra nhiều vướng mắc trên thực tế. Nhiều ngân hàng và công ty chứng khoán thừa nhận chưa thể đáp ứng hạ tầng công nghệ để xuất hàng triệu hóa đơn lẻ cho các giao dịch nhỏ. Bên cạnh đó, các hiệp hội doanh nghiệp cũng phản ánh rằng quy định hiện tại đang làm tăng mạnh chi phí vận hành, nhân lực và áp lực lưu trữ dữ liệu không cần thiết, đặc biệt là đối với những khách hàng cá nhân không có nhu cầu lấy hóa đơn.

Nhằm tháo gỡ khó khăn, Bộ Tài chính đã kiến nghị Chính phủ cho phép xây dựng dự thảo Nghị định theo trình tự, thủ tục rút gọn. Về hiệu lực thi hành, dự kiến Nghị định mới sẽ cho phép các tổ chức chưa đáp ứng điều kiện công nghệ theo Nghị định 70 được áp dụng quy định mới ngay từ thời điểm Nghị định 70 có hiệu lực. Phương án này được đánh giá là không làm phát sinh trách nhiệm pháp lý mới mà còn giúp các doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí tuân thủ, tạo đà thuận lợi cho hoạt động kinh doanh trong kỷ nguyên số.