Cá kho làng Vũ Đại giá tiền triệu đắt hàng dịp Tết, lò đỏ lửa suốt tháng Chạp

Từ lâu, cá kho làng Vũ Đại – hay còn gọi là cá kho Đại Hoàng – đã trở thành đặc sản nổi tiếng. Dù được chế biến quanh năm, nhưng tháng Chạp luôn là thời điểm sôi động nhất. Có những hộ gia đình xuất bán hàng nghìn niêu cá chỉ trong một tháng, đáp ứng nhu cầu biếu tặng và thưởng thức dịp Tết.

Tại cơ sở cá kho Bá Kiến của gia đình anh Nguyễn Bá Toản, hàng trăm niêu cá được xếp kín bếp, đỏ lửa liên tục. Anh Toản cho biết, cao điểm bắt đầu từ đầu tháng Chạp, gia đình phải huy động gần 10 lao động, chia làm hai ca làm việc xuyên ngày đêm.

Mùa Tết năm nay, cơ sở dự kiến đưa ra thị trường khoảng 4.000 niêu cá, tương đương gần 10 tấn cá trắm đen nguyên liệu. Mỗi niêu có giá từ 600.000 đồng đến 1,1 triệu đồng; riêng dòng “cá kho Tiến vua” dao động 1-2 triệu đồng/niêu.

Theo anh Toản, sự khác biệt giữa loại thường và “Tiến vua” chủ yếu nằm ở quy cách và hình thức. Dòng cao cấp chỉ dùng phần giữa thân cá, kho trong niêu dày tráng men và đóng hộp sang trọng, trong khi loại thường sử dụng cả phần đuôi và niêu mỏng hơn.

Để tạo nên hương vị đặc trưng, cá được chọn là trắm đen nặng từ 5-8kg, kho suốt 12-16 tiếng bằng củi nhãn nhằm giữ nhiệt ổn định và tạo mùi thơm riêng. Niêu cá truyền thống sử dụng khoảng 10 loại gia vị như riềng, hành khô, ớt…, đặc biệt chỉ dùng nước mắm cốt, không cho muối.

Trong quá trình kho, người thợ phải canh lửa liu riu, thường xuyên kiểm tra, châm thêm nước sôi để cá chín đều, xương nhừ, thịt thấm đẫm gia vị và lên màu cánh gián đẹp mắt.

Dù làm việc nhiều giờ bên bếp củi cay khói, những người thợ vẫn kiên trì giữ lửa cho đến khi niêu cá đạt chuẩn. Do không sử dụng chất bảo quản, sản phẩm chỉ để được khoảng 3 ngày ở nhiệt độ thường và một tuần nếu bảo quản lạnh.

Hiện xã Nam Lý có gần 300 hộ theo nghề kho cá truyền thống. Không chỉ giữ gìn hương vị đặc sản lâu đời, nghề này còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động, góp phần cải thiện thu nhập và thúc đẩy kinh tế địa phương mỗi độ Tết đến xuân về.