Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến việc điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động mạnh và tạo áp lực lên nền kinh tế.

Theo phương án được đưa ra, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol) dự kiến sẽ giảm từ 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng mỗi lít. Tương tự, mức thuế áp dụng với dầu diesel cũng có thể được cắt giảm một nửa, từ 1.000 đồng xuống còn 500 đồng mỗi lít. Đối với nhiên liệu bay, mức thuế được đề xuất điều chỉnh về 1.000 đồng, thấp hơn 500 đồng so với hiện hành.

Nếu được thông qua, chính sách này sẽ có hiệu lực ngay từ thời điểm Nghị quyết được ban hành và kéo dài đến hết ngày 30/6. Trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương sẽ đề xuất gia hạn để Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét.

24-1774336208-de-xuat-giam-50-thue-bao-ve-moi-truong-voi-xang-dau
Theo đề xuất, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol) sẽ giảm từ 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng/lít. Ảnh minh họa: Internet

Thuế bảo vệ môi trường là một loại thuế gián thu, được tính trực tiếp vào giá bán lẻ. Vì vậy, việc giảm thuế được kỳ vọng sẽ kéo giá xăng dầu đi xuống. Cụ thể, khi thuế với xăng giảm 1.000 đồng mỗi lít, giá bán lẻ có thể hạ khoảng 1.080 đồng/lít sau khi tính cả thuế giá trị gia tăng. Với diesel và nhiên liệu bay, mức giảm giá ước tính vào khoảng 540 đồng mỗi lít.

Đề xuất này được xây dựng dựa trên kiến nghị của Bộ Công Thương, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu tác động từ các biến động địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông. Theo cơ quan quản lý, việc điều chỉnh thuế trong khung cho phép là giải pháp nhanh nhằm ổn định thị trường và hỗ trợ nền kinh tế.

Hiện nay, thuế bảo vệ môi trường chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu. Việc đưa mức thuế này về 0 đồng sẽ cần Quốc hội quyết định, trong khi việc giảm trong khung hiện hành thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo tính toán của Cục Thống kê, việc giảm thuế sẽ giúp chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng chậm hơn so với trường hợp giữ nguyên mức thuế, qua đó góp phần kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, chính sách này cũng khiến ngân sách nhà nước dự kiến hụt thu khoảng 1.790 tỷ đồng mỗi tháng, bao gồm cả phần giảm thu từ thuế giá trị gia tăng.

Bộ Tài chính đánh giá đây là một hình thức hỗ trợ gián tiếp cho người dân và doanh nghiệp, giúp giảm chi phí sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, để bù đắp phần hụt thu, Chính phủ yêu cầu tăng cường quản lý thu ngân sách, chống thất thu, chuyển giá và trốn thuế, cũng như rà soát, cắt giảm các khoản chi chưa cần thiết.

Ngoài ra, trong trường hợp giá dầu thô thế giới tăng, nguồn thu từ dầu cũng có thể tăng theo, góp phần cân đối ngân sách.

Hiện tại, giá bán lẻ xăng RON 95-III đang ở mức 30.690 đồng/lít, trong khi dầu diesel là 33.420 đồng/lít, lần lượt cao hơn 52% và 73% so với thời điểm cuối tháng 2, trước khi xảy ra xung đột tại Trung Đông.