Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu lên cao "phi mã", Bộ Xây dựng đã chính thức đưa ra những kiến nghị mang tính đột phá nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí, giúp các hãng hàng không Việt Nam vượt qua giai đoạn khai thác đầy biến động.

Ngày 13-3, Bộ Xây dựng đã gửi báo cáo quan trọng tới Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn, nêu rõ những tác động tiêu cực của giá nhiên liệu đối với lĩnh vực vận tải. Theo phân tích của Bộ, nhiên liệu hiện đang là "nỗi đau đầu" lớn nhất của ngành hàng không khi chiếm tới 35-40% tổng chi phí vận hành. Không chỉ dừng lại ở giá dầu, việc hàng loạt không phận tại Trung Đông bị đóng cửa hoặc hạn chế do xung đột quân sự đã buộc các hãng bay phải thay đổi lộ trình, làm phát sinh thêm đáng kể chi phí bay vòng và phí bảo hiểm.

Bộ Xây dựng kiến nghị giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT với xăng dầu; giảm 50% phí cất hạ cánh, điều hành bay

Áp lực chi phí từ những con số "biết nói"

Hiện tại, giá nhiên liệu MOPS Jet A-1 tại thị trường Singapore đang dao động quanh mức 160,57 USD/thùng và được dự báo có thể chạm ngưỡng 170 USD ngay trong tháng 3 này. Theo cảnh báo từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), nếu giá dầu Jet A-1 tiếp tục leo thang, chi phí khai thác của các hãng bay có thể tăng thêm 50-60%. Trong kịch bản xấu nhất, nếu giá vượt ngưỡng 200 USD/thùng, chi phí vận hành sẽ bị đẩy lên trên 70%, đe dọa trực tiếp đến sự sống còn của doanh nghiệp.

Trước thực trạng này, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ tập trung vào việc đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu nội địa. Một giải pháp ngoại giao cấp cao với các quốc gia như Thái Lan, Trung Quốc cũng được đề xuất nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn nhiên liệu ổn định.

Đề xuất giảm thuế, phí nhưng không tăng giá trần vé máy bay

Điểm đáng chú ý trong báo cáo của Bộ Xây dựng là sự tập trung vào các giải pháp giảm thuế và phí trực tiếp. Bộ kiến nghị Bộ Tài chính nghiên cứu giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu. Đồng thời, một đề xuất mạnh mẽ đã được đưa ra là giảm 50% phí cất hạ cánh, phí điều hành bay và đưa nhiên liệu vận tải vào nhóm hàng hóa được giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống mức thấp hơn.

Tuy nhiên, khác với các kiến nghị trước đó từ Cục Hàng không Việt Nam, báo cáo lần này của Bộ Xây dựng không đề cập đến việc áp dụng phụ thu nhiên liệu linh hoạt hay tăng giá trần vé máy bay nội địa. Điều này cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc ưu tiên ổn định giá dịch vụ cho hành khách thông qua các chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp cho doanh nghiệp.

Sự phối hợp liên bộ để bảo vệ an ninh năng lượng

Để đảm bảo dòng tiền cho các doanh nghiệp nhập khẩu, Ngân hàng Nhà nước được đề nghị xem xét nới lỏng hạn mức tín dụng và bảo lãnh thư tín dụng (L/C). Trong khi đó, Bộ Ngoại giao cũng được kỳ vọng sẽ vào cuộc để hỗ trợ các hãng hàng không duy trì các "slot" (giờ cất hạ cánh) lịch sử tại các sân bay quốc tế.

Những kiến nghị này được đưa ra ngay sau khi Cục Hàng không Việt Nam có báo cáo vào ngày 9-3, đề xuất các giải pháp mạnh tay như miễn 100% thuế bảo vệ môi trường với nhiên liệu bay đến hết tháng 5-2026. Việc Bộ Xây dựng tổng hợp và trình Chính phủ những giải pháp này cho thấy tính cấp bách của việc bảo vệ an ninh năng lượng và duy trì sự ổn định cho ngành vận tải hàng không trước những diễn biến khó lường từ bản đồ địa chính trị thế giới.