Hà Nội đề xuất chuyển nhà ở xã hội "ế" sang nhà ở thương mại

UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định ban hành quy định về chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở trên địa bàn thành phố. Cơ chế này được xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà, hạn chế lãng phí nguồn lực và tăng khả năng điều tiết thị trường bất động sản.

Theo dự thảo, việc chuyển đổi áp dụng đối với căn hộ chung cư thuộc 3 nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở phục vụ tái định cư. Đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan quản lý Nhà nước, chủ đầu tư dự án nhà ở cùng các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh, sở hữu và quản lý nhà ở tại Hà Nội.

Theo đề xuất, nhà ở xã hội có thể được chuyển sang nhà ở thương mại nếu dự án đã hoàn thành đầu tư xây dựng, đủ điều kiện mở bán nhưng sau ít nhất 12 tháng vẫn không tiêu thụ hết sản phẩm do nhu cầu thị trường thấp.

Tuy nhiên, Hà Nội đưa ra giới hạn chuyển đổi cục bộ không vượt quá 20% tổng số căn hộ hoặc tổng diện tích sàn nhà ở xã hội của toàn bộ dự án. Quy định này nhằm bảo đảm quỹ nhà ở xã hội không bị thu hẹp quá lớn sau chuyển đổi.

Ở chiều ngược lại, thành phố cũng cho phép chuyển nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội. Điều kiện là dự án chưa được giao đất hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Chủ đầu tư trong trường hợp này phải cam kết khống chế lợi nhuận định mức tối đa 10% trên tổng chi phí đầu tư xây dựng thực tế của phần nhà ở được chuyển đổi. Quy định nhằm kiểm soát giá bán và giữ đúng mục tiêu an sinh của nhà ở xã hội.

Dự thảo đồng thời mở cơ chế chuyển đổi giữa nhà ở thương mại và nhà ở tái định cư, cũng như giữa nhà ở tái định cư và nhà ở xã hội. Với quỹ nhà tái định cư không có nhu cầu sử dụng thực tế trong ít nhất 9 tháng kể từ ngày bàn giao, thành phố đề xuất cho phép chuyển sang nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội để tránh bỏ trống kéo dài.

Ngược lại, trong trường hợp phát sinh nhu cầu đột xuất phục vụ giải phóng mặt bằng, cải tạo hoặc tái thiết đô thị, Hà Nội cũng có thể chuyển đổi nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội sang quỹ nhà tái định cư.

Theo dự thảo, mọi trường hợp chuyển đổi đều phải được UBND TP Hà Nội chấp thuận bằng văn bản hoặc quyết định riêng đối với từng dự án cụ thể. Việc chuyển đổi phải bảo đảm phù hợp quy hoạch, không làm gia tăng áp lực lên hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Ngoài ra, thành phố yêu cầu quá trình chuyển đổi phải công khai, minh bạch, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, đồng thời tránh thất thoát tài sản công và trục lợi chính sách.

Chủ đầu tư khi thực hiện chuyển đổi cũng phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính bổ sung liên quan đến đất đai, tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất theo giá thị trường tại thời điểm được phép chuyển đổi.

UBND TP Hà Nội cho biết cơ chế chuyển đổi linh hoạt được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà trong bối cảnh thị trường bất động sản còn nhiều biến động. Đồng thời, đây cũng là công cụ để thành phố chủ động hơn trong phát triển nhà ở xã hội và quỹ nhà tái định cư phục vụ các dự án chỉnh trang đô thị.

Theo phân công, Sở Xây dựng sẽ là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm tổ chức thẩm định và quản lý dữ liệu nhà ở. Sở Tài chính thực hiện kiểm soát tài chính, còn UBND cấp xã, phường có trách nhiệm rà soát và dự báo nhu cầu tái định cư trên địa bàn.