Thanh khoản hệ thống ngân hàng có dấu hiệu bớt căng khi huy động vốn tăng nhanh hơn tín dụng, nhưng lãi suất tiền gửi vẫn neo cao do nhu cầu vốn lớn và khoảng cách giữa tiền gửi với dư nợ còn đáng kể.

Thị trường liên ngân hàng đang cho thấy áp lực thanh khoản phần nào hạ nhiệt sau giai đoạn lãi suất tăng mạnh ngay sau kỳ nghỉ lễ 2/9.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước trong phiên 10/9, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng Việt Nam đồng không thay đổi ở kỳ hạn qua đêm và 1 tháng. Trong khi đó, lãi suất kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần tăng lần lượt 0,1 và 0,27 điểm phần trăm so với phiên trước.

Cụ thể, lãi suất qua đêm ở mức 1,5%/năm, kỳ hạn 1 tuần là 3%/năm, 2 tuần 3,8%/năm và 1 tháng 5,5%/năm.

12-1789202603-lai-suat-tien-gui-van-cao-du-ap-luc-thanh-khoan-ngan-hang-gi
Ảnh minh họa: Báo Lâm Đồng

Diễn biến này đáng chú ý nếu so với cuối tháng 7, khi lãi suất qua đêm có thời điểm chỉ ở mức 0,7%/năm, mức thấp nhất từng được ghi nhận trên thị trường liên ngân hàng.

Các kỳ hạn ngắn, đặc biệt là qua đêm, thường phản ánh khá nhanh tình trạng thanh khoản của hệ thống bởi đây là những khoảng thời gian ngân hàng chủ yếu sử dụng để vay mượn và bù đắp thiếu hụt vốn tạm thời.

Việc lãi suất liên ngân hàng có dấu hiệu hạ nhiệt cho thấy áp lực thanh khoản đã giảm bớt. Một nguyên nhân đáng chú ý là tốc độ huy động vốn đang được cải thiện.

Tính đến ngày 22/8, huy động vốn bằng Việt Nam đồng tăng 8,77% so với đầu năm, nhỉnh hơn mức tăng 8,38% của dư nợ tín dụng. Đây là sự thay đổi đáng chú ý sau thời gian dài tín dụng tăng nhanh hơn huy động, gây áp lực lên nguồn vốn của các ngân hàng.

Tuy nhiên, thanh khoản ngắn hạn được cải thiện chưa đồng nghĩa với việc lãi suất huy động có thể giảm ngay.

Trên thị trường tiền gửi dân cư, các ngân hàng vẫn duy trì mức lãi suất tương đối cao, nhất là với khoản tiền lớn hoặc kỳ hạn dài.

Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 6-12 tháng đã tăng liên tục từ tháng 10/2025 đến nay, lên khoảng 7,8%/năm.

Mức lãi suất thực tế tại nhiều ngân hàng còn cao hơn khi các nhà băng áp dụng chương trình cộng thêm lãi suất cho khách hàng mới hoặc đưa ra các ưu đãi theo từng thời điểm.

Với kỳ hạn 6 tháng, lãi suất tại một số ngân hàng dao động khoảng 8,5-9,3%/năm. Ở kỳ hạn 12 tháng, lãi suất thương lượng dành cho khoản tiền từ 1 tỷ đồng đã vượt 9,7%/năm.

Thậm chí, một số ngân hàng quy mô nhỏ sẵn sàng trả gần 10%/năm đối với khoản tiền trên 10 tỷ đồng với điều kiện không rút trước hạn. Để thu hút nguồn vốn dài hạn, NCB, Sacombank và HDBank còn đưa ra các chương trình giải thưởng gồm biệt thự, căn hộ và vàng miếng.

Tại talkshow "Đi theo dòng tiền", ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng Giám đốc AFA Capital, nhận định việc các ngân hàng đẩy mạnh huy động, trong đó lãi suất một số kỳ hạn được nâng lên trên 9%, là một trong những yếu tố giúp dòng tiền quay trở lại hệ thống.

Bên cạnh đó, một số kênh tài sản có mức độ rủi ro như bất động sản, cổ phiếu và các thị trường tài sản khác gặp khó khăn cũng khiến tiền có xu hướng tìm đến kênh gửi ngân hàng.

Dù tốc độ huy động vốn đã vượt tín dụng, chuyên gia cho rằng chưa nên kỳ vọng lãi suất tiền gửi sẽ lập tức đi xuống. Sự cải thiện về thanh khoản hiện mới phản ánh tình hình trong ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao.

Tăng trưởng tín dụng từ khoảng 1,5% vào đầu năm đã lên 8,36% vào tháng 8, cho thấy nhu cầu vay vốn đang tăng nhanh.

Đáng chú ý, tổng quy mô tín dụng hiện khoảng 20,15 triệu tỷ đồng, trong khi tổng huy động vốn đạt khoảng 19,21 triệu tỷ đồng. Như vậy, dù tốc độ tăng tiền gửi đã cao hơn tín dụng, tổng nguồn vốn huy động vẫn thấp hơn dư nợ cho vay khoảng 940.000 tỷ đồng.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, khoảng cách này cần thêm thời gian để thu hẹp. Vì vậy, các ngân hàng vẫn phải duy trì sức hấp dẫn của tiền gửi, đặc biệt đối với nguồn vốn trung và dài hạn.

QT (SHTT)