Trước khi nhiều “ông lớn” chính thức hiện diện tại công trường, hàng loạt gói thầu quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng đã trải qua những vòng đấu thầu căng thẳng, kèm theo không ít kiến nghị và tranh cãi từ các nhà thầu tham gia.

Trong quá trình triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành – công trình hạ tầng hàng không lớn nhất Việt Nam hiện nay – nhiều gói thầu xây lắp giá trị từ hàng nghìn đến hàng chục nghìn tỷ đồng đã được tổ chức đấu thầu. Sự góp mặt của nhiều doanh nghiệp xây dựng lớn khiến cuộc cạnh tranh trở nên gay gắt, kéo theo các ý kiến kiến nghị và tranh luận về kết quả lựa chọn nhà thầu ở một số gói thầu quan trọng.

Một trong những gói thầu gây chú ý nhất là gói 5.10, liên quan đến việc xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách sân bay Long Thành. Với giá trị hơn 35.000 tỷ đồng, đây được xem là gói thầu xây lắp lớn nhất trong giai đoạn 1 của dự án.

08-1772933986-nhung-tranh-cai-quanh-cac-goi-thau-tai-du-an-san-bay-long-thanh.webp
Loạt doanh nghiệp xây dựng lớn đang hiện diện ở công trường xây dựng cảng hàng không lớn nhất Việt Nam. Ảnh: Quỳnh Danh.

Năm 2023, chủ đầu tư là Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) công bố liên danh Vietur là đơn vị trúng thầu. Liên danh này gồm 10 doanh nghiệp, đứng đầu là nhà thầu IC Ictas đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, cùng nhiều doanh nghiệp xây dựng trong nước như Vinaconex, Ricons, Newtecons, SOL E&C, Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1), ATAD, Phục Hưng Holdings và Tổng công ty Xây dựng Hà Nội.

Sau khi kết quả được công bố, liên danh Hoa Lư – đối thủ cạnh tranh trực tiếp trong gói thầu – đã bày tỏ phản ứng. Liên danh do Coteccons dẫn đầu, với sự tham gia của các doanh nghiệp xây dựng như Hòa Bình, Central, An Phong, Delta, Unicons, Thành An và PLE.

Không trúng thầu, liên danh Hoa Lư đã gửi nhiều văn bản kiến nghị đến chủ đầu tư cũng như các cơ quan quản lý. Nội dung kiến nghị đề nghị rà soát lại quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, đồng thời đặt câu hỏi về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu đứng đầu liên danh Vietur. Một số ý kiến cũng cho rằng cần làm rõ quy trình chấm thầu để đảm bảo tính minh bạch và sự cạnh tranh công bằng giữa các nhà thầu.

Trước các kiến nghị này, ACV khi đó cho biết việc lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về đấu thầu và tuân thủ các tiêu chí đã nêu trong hồ sơ mời thầu. Theo chủ đầu tư, hồ sơ của liên danh Vietur đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ thuật, kinh nghiệm cũng như năng lực tài chính.

Những tranh cãi xoay quanh gói thầu nhà ga kéo dài trong nhiều tháng và trở thành một trong những câu chuyện được nhắc tới nhiều trong giới doanh nghiệp xây dựng khi bàn về công tác đấu thầu tại dự án sân bay Long Thành.

08-1772933986-nhung-tranh-cai-quanh-cac-goi-thau-tai-du-an-san-bay-long-thanh.png
Các gói thầu lớn nhất tại sân bay Long Thành do ACV chịu trách nhiệm đều từng nhận nhiều kiến nghị của các bên liên quan. Ảnh: Quang Thông.

Không chỉ dừng lại ở gói thầu nhà ga, một hạng mục khác của dự án cũng từng phát sinh kiến nghị. Đó là gói thầu 4.8 liên quan đến việc thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị cho hệ thống giao thông nội cảng cùng hạ tầng kỹ thuật của sân bay.

Gói thầu này có giá trị khoảng 11.400 tỷ đồng và thuộc dự án thành phần 3, cũng do ACV làm chủ đầu tư. Kết quả đấu thầu cho thấy liên danh do Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đứng đầu trúng thầu, cùng sự tham gia của các doanh nghiệp như Vinaconex, CC1, CTCP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành và DACINCO.

Trong khi đó, đối thủ cạnh tranh là một liên danh gồm bảy doanh nghiệp, trong đó có Tập đoàn Đèo Cả, CTCP Xây dựng và Lắp máy Trung Nam, CTCP Xây dựng hạ tầng Bắc Trung Nam, LIZEN, Hải Đăng, Hòa Hiệp và Tổng công ty Thăng Long.

Sau khi bị loại ở vòng đánh giá kỹ thuật, liên danh này đã gửi kiến nghị đến ACV. Theo nội dung kiến nghị, giá dự thầu của họ thấp hơn khoảng 1.000 tỷ đồng so với giá của liên danh trúng thầu, vì vậy đề nghị chủ đầu tư làm rõ cách thức chấm thầu.

Phản hồi về vấn đề này, ACV cho biết hồ sơ dự thầu của liên danh nói trên không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật tối thiểu trong hồ sơ mời thầu. Cụ thể, tổng điểm kỹ thuật của liên danh chỉ đạt 731,91 điểm, thấp hơn ngưỡng tối thiểu 800 điểm để được tiếp tục vào vòng đánh giá tài chính.

Theo giải thích của chủ đầu tư, việc lựa chọn nhà thầu không chỉ căn cứ vào mức giá dự thầu mà còn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về giải pháp kỹ thuật, kinh nghiệm thi công và năng lực tài chính.

Thực tế, quá trình đấu thầu tại một số hạng mục khác của dự án sân bay Long Thành cũng từng thu hút sự chú ý khi số lượng nhà thầu vượt qua vòng đánh giá kỹ thuật khá hạn chế. Đơn cử như tại gói thầu 4.8, dù có hai liên danh tham gia nhưng cuối cùng chỉ có liên danh trúng thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để bước vào vòng đánh giá tài chính.