Rủi ro của ngành thương mại điện tử Việt Nam trong 5 năm tới

Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) mới đây đã phối hợp cùng Mạng lưới các cơ sở đào tạo thương mại điện tử (VecomNet) phát động Cuộc thi Sinh viên Kinh doanh số 2025 (Digital Business Contest - DBC 2025) với chủ đề “Thương mại điện tử xanh - Giảm nhanh rác thải nhựa”.

Phát biểu tại sự kiện, TS Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), nhấn mạnh thương mại điện tử và kinh tế số ở Việt Nam đang có tiềm năng phát triển rất lớn.

“Song song cơ hội, yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực chất lượng cao, am hiểu công nghệ và có khả năng thực chiến đang ngày càng rõ nét”, bà Oanh khẳng định.

Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam (EBI) 2025, quy mô thương mại điện tử trong nước năm 2024 đạt 32 tỷ USD , tăng trưởng 27% so với năm trước. Trong đó, doanh thu bán lẻ trực tuyến đạt 22,5 tỷ USD , chiếm 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng.

Việt Nam hiện thuộc nhóm thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất khu vực nhờ dân số trẻ, hạ tầng công nghệ thuận lợi và tỷ lệ tiêu dùng trực tuyến tăng mạnh. Tuy nhiên, sự tăng trưởng “nóng” cũng kéo theo khoảng trống lớn về nhân lực.

Định hướng phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030 (Quyết định 1568/QĐ-BCT năm 2025) đặt mục tiêu 60% cơ sở giáo dục đại học, nghề nghiệp triển khai đào tạo chuyên ngành thương mại điện tử và 1 triệu lượt doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân, sinh viên được đào tạo kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử. Trong bối cảnh này, DBC được kỳ vọng trở thành cầu nối quan trọng giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Điểm khác biệt của DBC 2025 nằm ở chủ đề “Thương mại điện tử xanh - giảm nhanh rác thải nhựa”. Theo thống kê năm 2023, hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam tiêu thụ hơn 330.000 tấn bao bì, trong đó 170.000 tấn là nhựa. Với tốc độ tăng trưởng trên 25% mỗi năm, đến năm 2030, lượng rác thải nhựa từ thương mại điện tử có thể trở thành gánh nặng khổng lồ đối với môi trường.

Vì vậy, cuộc thi năm nay không chỉ dừng ở việc kiểm chứng năng lực kinh doanh số của sinh viên, mà còn khuyến khích họ đề xuất giải pháp sáng tạo, thân thiện với môi trường. Ban tổ chức tin tưởng sức trẻ và trí tuệ sinh viên sẽ mang đến những ý tưởng khả thi để dung hòa mục tiêu tăng trưởng kinh tế số và bảo vệ môi trường sống.

Cuộc thi có sự đồng hành của Chương trình Đối tác hành động quốc gia về nhựa tại Việt Nam (NPAP) do UNDP Việt Nam và Bộ Công Thương chủ trì, cùng nhiều tổ chức liên quan. Sự hợp tác này được kỳ vọng sẽ khích lệ thế hệ trẻ chủ động tham gia vào cuộc chiến chống ô nhiễm nhựa, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống xanh trong cộng đồng.