Thu nhập 40 triệu đồng/tháng vẫn phải mất 10 năm mới mua nổi nhà ở xã hội 1,5 tỷ đồng

Nhà tăng giá, thu nhập “dậm chân tại chỗ” – giấc mơ an cư ngày càng xa

Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), thị trường bất động sản đang bộc lộ nhiều dấu hiệu thiếu bền vững, khi nguồn cung tăng nhưng lệch pha nghiêm trọng với khả năng chi trả thực tế của người dân.

Trong 3 năm gần đây, lượng dự án mới ra thị trường nhiều hơn, song phần lớn lại thuộc phân khúc cao cấp – hướng đến nhà đầu tư và đầu cơ hơn là nhu cầu ở thực. Ngay cả vùng ven, vốn từng được kỳ vọng là “phao cứu sinh” cho người thu nhập trung bình, thì giá nhà cũng đã leo thang, chỉ thấp hơn khu trung tâm không đáng kể.

Trong khi đó, nhu cầu thật của thị trường lại tập trung ở nhà ở vừa túi tiền – phân khúc đang ngày càng khan hiếm. Sự chênh lệch này khiến giá nhà bị đẩy lên cao, tiềm ẩn nguy cơ hình thành bong bóng bất động sản.

Thu nhập 50 triệu/tháng, vẫn mất hàng chục năm mới mua được nhà

VARS tính toán, với căn hộ tầm trung giá khoảng 5 tỷ đồng, một người thu nhập 50 triệu đồng/tháng nếu dồn toàn bộ tiền tích lũy cũng phải mất 8 năm mới mua nổi.

Tuy nhiên, nếu áp dụng nguyên tắc chi phí nhà ở không vượt quá 1/3 thu nhập, thời gian cần thiết để sở hữu nhà có thể kéo dài tới 25 năm.

Ở nhóm thu nhập thấp, tình hình còn khó khăn hơn nhiều. Nhà ở xã hội – vốn sinh ra để hỗ trợ người yếu thế – nay không còn “rẻ”. Với giá 1,5 tỷ đồng/căn, một gia đình 4 người có tổng thu nhập 40 triệu/tháng cũng phải cần tới 10 năm tiết kiệm, chưa tính chi phí sinh hoạt hay lãi vay.

Khoảng cách giàu – nghèo ngày càng bị “đóng cứng”

Giá nhà tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập, khiến giấc mơ sở hữu nhà ngày càng xa tầm với của phần lớn người dân.
Trong khi đó, những người đã có sẵn tài sản lại tiếp tục hưởng lợi lớn từ việc giá đất và nhà tăng, càng làm giàu thêm nhờ giá trị bất động sản tăng theo thời gian.

Ngược lại, nhóm chưa có nhà buộc phải thuê dài hạn, dù nỗ lực tăng thu nhập. Hệ quả là “cảm giác nghèo đi” xuất hiện ngay cả khi kinh tế tăng trưởng, bởi chi phí nhà ở vượt xa khả năng chi trả.

VARS cảnh báo: “Nếu không có giải pháp mạnh và kịp thời, khoảng cách giàu - nghèo sẽ không chỉ nới rộng mà còn có nguy cơ bị ‘đóng cứng’ qua nhiều thế hệ, trở thành thách thức lớn với an sinh xã hội và phát triển bền vững.”

Giải pháp: “Phanh” đà tăng, mở đường cho nhà ở giá phù hợp

Để thị trường bất động sản phát triển ổn định, VARS đề xuất cần kiểm soát đà tăng giá, đồng thời khơi thông nguồn cung nhà ở giá hợp lý – khi cung đủ lớn, giá cả sẽ tự điều chỉnh theo quy luật thị trường.

Bên cạnh đó, hiệp hội kiến nghị xây dựng bộ chỉ số cảnh báo sớm để theo dõi các dấu hiệu đầu cơ, tăng giá bất thường hay mất cân đối cung – cầu, giúp cơ quan quản lý can thiệp kịp thời trước khi rủi ro lan rộng.

Ngoài ra, việc xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về đất đai và giao dịch bất động sản trên toàn quốc cũng được xem là giải pháp then chốt nhằm hạn chế thao túng giá, ngăn đầu cơ, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp.