Từ ngày 1/9, cá nhân nước ngoài nhận cổ tức và tiền thưởng từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Trung Quốc sẽ chịu thuế thu nhập cá nhân 20%, chấm dứt chính sách miễn thuế được áp dụng từ năm 1994.

Bộ Tài chính và Cục Quản lý Thuế Nhà nước Trung Quốc vừa công bố quy định áp thuế thu nhập cá nhân đối với cổ tức và tiền thưởng của cá nhân nước ngoài. Theo đó, mức thuế 20% chính thức được áp dụng kể từ ngày 1/9.

Trung Quốc truy thu thuế toàn cầu, siết chặt người giàu - VnEconomy
Trung Quốc khôi phục thuế 20% với cổ tức của cá nhân nước ngoài. Ảnh minh họa.

Đây thực chất là việc khôi phục một quy định đã có trong Luật Thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc. Trước năm 1994, thu nhập từ cổ tức và tiền thưởng của cá nhân thuộc diện chịu thuế 20%. Tuy nhiên, Trung Quốc sau đó tạm thời miễn khoản thuế này đối với người nước ngoài nhằm phục vụ quá trình cải cách, mở cửa và thu hút vốn đầu tư quốc tế.

Chính sách ưu đãi hoàn thành vai trò sau hơn ba thập kỷ

Ông Lưu Nghị (Liu Yi), Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tài chính công thuộc Đại học Bắc Kinh, đánh giá chính sách miễn thuế kéo dài hơn 30 năm đã có tác động tích cực đối với việc thu hút vốn nước ngoài trong một giai đoạn phát triển nhất định của Trung Quốc.

Tuy nhiên, các yếu tố quyết định sức hấp dẫn của một thị trường đối với nhà đầu tư đã thay đổi. Trong quá trình Trung Quốc thúc đẩy xây dựng nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa theo tiêu chuẩn cao, nhà đầu tư nước ngoài ngày càng chú trọng đến tổng thể môi trường kinh doanh, thay vì chỉ dựa vào các ưu đãi thuế.

Những yếu tố được quan tâm bao gồm pháp quyền, quy mô thị trường và hệ thống công nghiệp phụ trợ.

Bà Lý Húc Hồng (Li Xuhong), Phó Viện trưởng Học viện Kế toán Quốc gia Bắc Kinh, cũng cho rằng kinh nghiệm quốc tế cho thấy khi một nền kinh tế phát triển đến một giai đoạn nhất định, khả năng thu hút đầu tư nước ngoài thường chuyển từ phụ thuộc vào ưu đãi thuế sang chất lượng của môi trường thị trường.

Theo bà, một thị trường ổn định, lành mạnh và công bằng trở thành yếu tố quan trọng hơn trong việc thu hút dòng vốn.

Mục tiêu tăng tính thống nhất của hệ thống thuế

Việc khôi phục thuế 20% được đưa ra với nhiều mục tiêu. Theo bà Lý, chính sách mới nhằm tăng tính công bằng và thống nhất của hệ thống thuế, tạo môi trường lành mạnh hơn đối với đầu tư nước ngoài, hạn chế các lỗ hổng thuế và hỗ trợ xây dựng thị trường thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Bắc Kinh bất ngờ truy thu thuế từ nhiều thập kỷ trước, giới siêu giàu Trung Quốc 'sốc nặng'
Ảnh minh họa.

Dù cá nhân nước ngoài không còn được hưởng cơ chế miễn thuế như trước, bà Lý cho rằng gánh nặng thuế thực tế đối với các cổ đông nước ngoài tại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài về cơ bản sẽ không tăng.

Nguyên nhân nằm ở cách đánh thuế thu nhập được nhiều quốc gia châu Âu và Mỹ áp dụng. Theo hệ thống thuế dựa trên thu nhập toàn cầu, công dân hoặc cư dân phải thực hiện nghĩa vụ thuế đối với các nguồn thu nhập phát sinh cả trong và ngoài nước, trong đó có cổ tức nhận từ Trung Quốc.

Vì vậy, trong thời gian Trung Quốc miễn thuế, một cá nhân nước ngoài vẫn có thể phải nộp khoản thuế tương ứng tại quốc gia sở tại. Xét trên tổng nghĩa vụ thuế, chính sách miễn tại Trung Quốc không nhất thiết đồng nghĩa với việc người nhận cổ tức được giảm số thuế phải trả.

Thuế nộp tại Trung Quốc có thể được khấu trừ

Khi Trung Quốc chấm dứt ưu đãi, cơ chế khấu trừ thuế có thể giúp hạn chế tác động lên tổng nghĩa vụ của cá nhân.

Theo giải thích của bà Lý, khoản thuế thu nhập cá nhân đã nộp tại Trung Quốc có thể được ghi nhận để khấu trừ vào nghĩa vụ thuế tại nước sở tại. Cơ chế này thường được gọi là tín dụng thuế (tax credit), tức số thuế đã nộp ở một quốc gia được tính để giảm số thuế phải nộp tại quốc gia còn lại theo quy định áp dụng.

Do đó, dù từ ngày 1/9 cổ tức và tiền thưởng của cá nhân nước ngoài tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chính thức chịu thuế 20% ở Trung Quốc, tổng gánh nặng thuế của những cá nhân thuộc cơ chế khấu trừ nói trên được đánh giá về cơ bản không thay đổi.

PV (SHTT)