Bắt đầu từ ngày 1/1/2026, tài khoản ngân hàng của cá nhân và tổ chức có thể bị phong tỏa nếu không tự giác nộp phạt vi phạm hành chính hoặc bị phát hiện có dấu hiệu chuyển tài sản để né tránh nghĩa vụ.

Quy định này được nêu trong Nghị định 296 vừa được Chính phủ ban hành, liên quan đến các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Nghị định làm rõ nguyên tắc, trình tự và thủ tục thực hiện cưỡng chế nhằm đảm bảo thi hành quyết định xử phạt, tịch thu tang vật – phương tiện vi phạm, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và hoàn trả chi phí thực hiện các biện pháp khắc phục.

02-1764643509-tu-112026-truong-hop-nao-bi-phong-toa-tai-khoan-ngan-hang.jpg
Tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính nếu không nộp phạt sẽ bị phong tỏa tài khoản. Ảnh minh họa: Internet

Điểm đáng chú ý của nghị định là việc cụ thể hóa các biện pháp cưỡng chế tài chính nhằm thu hồi tiền phạt, trong đó có khấu trừ tiền trong tài khoản hoặc tiền gửi của đối tượng vi phạm nếu họ không tự nguyện thi hành quyết định xử phạt.

Ngay khi nhận được quyết định cưỡng chế, trong vòng 1 ngày làm việc, ngân hàng thương mại, Kho bạc Nhà nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải phong tỏa số tiền bằng với mức phạt. Nếu tài khoản không đủ số dư, toàn bộ số tiền còn lại sẽ bị phong tỏa.

Các đơn vị tài chính có trách nhiệm cung cấp thông tin, phong tỏa và trích chuyển tiền từ tài khoản của người bị cưỡng chế khi có yêu cầu từ người ra quyết định cưỡng chế.

Để ngăn chặn tình trạng “chạy tiền” trước khi cưỡng chế, nghị định cho phép phong tỏa khẩn cấp tài khoản hoặc niêm phong tài sản nếu có căn cứ xác định cá nhân, tổ chức đang tẩu tán tài sản.

Không chỉ dừng ở việc phong tỏa tài khoản, Nghị định 296 còn quy định về khấu trừ lương/thu nhập và kê biên tài sản để đảm bảo việc thu tiền phạt.

- Tiền lương, lương hưu: khấu trừ tối đa 30% thu nhập hằng tháng sau khi trừ bảo hiểm và thuế.

- Các nguồn thu nhập khác: mức khấu trừ tối đa 50%.

Việc khấu trừ phải đảm bảo người bị cưỡng chế và người phụ thuộc vẫn duy trì được mức sống tối thiểu.

Trường hợp kê biên tài sản, tài sản bị kê biên phải có giá trị tương đương với số tiền phạt để đem bán đấu giá. Tuy nhiên, nghị định bảo vệ quyền lợi tối thiểu của cá nhân bị cưỡng chế, không kê biên căn nhà duy nhất phục vụ sinh hoạt của gia đình.

Việc kê biên phải được thông báo trước tối thiểu 5 ngày làm việc cho người bị cưỡng chế và UBND cấp xã nơi tài sản tọa lạc.