Vụ UAV xâm nhập vùng cấm bay Tân Sơn Nhất: Thiệt hại 38-55 tỷ đồng

Việc thiết bị bay không người lái (UAV) xâm nhập trái phép vùng cấm bay đang trở thành một trong những nguy cơ đáng lo ngại đối với hoạt động hàng không. Vụ việc xảy ra tại Tân Sơn Nhất tối 11/8 là một ví dụ rõ nét khi hoạt động khai thác phải gián đoạn, kéo theo hàng loạt chuyến bay bị ảnh hưởng.

Thông tin được Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) chia sẻ tại Hội nghị sơ kết công tác phối hợp bảo đảm an toàn hàng không quý II/2026 giữa ACV, Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) và Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines).

Theo VATM, tối 11/8, sân bay Tân Sơn Nhất hai lần phải tạm dừng cất hạ cánh với tổng thời gian khoảng 60 phút do phát hiện drone tại khu vực cấm bay. Sự cố ảnh hưởng ít nhất 73 chuyến bay, với mức thiệt hại được ước tính từ 38 đến 55 tỷ đồng.

UAV xuất hiện, cả hệ thống hàng không phải lập tức ứng phó

Theo VATM, khi phát hiện UAV hoặc vật thể bay chưa xác định gần sân bay, các đơn vị phải triển khai đồng thời nhiều biện pháp. Từ xác minh thông tin, cảnh báo tổ bay, điều chỉnh phương án điều hành đến quản lý luồng máy bay đi và đến, tất cả đều phải được thực hiện trong yêu cầu cao nhất là bảo đảm an toàn.

Trong những trường hợp rủi ro ở mức cao, hoạt động cất hoặc hạ cánh có thể phải tạm dừng. Đây là biện pháp cần thiết để hạn chế nguy cơ mất an toàn, nhưng cũng có thể gây ra những tác động dây chuyền đối với hoạt động khai thác.

Chỉ một khoảng thời gian gián đoạn ngắn tại sân bay lớn cũng có thể khiến máy bay đến phải bay chờ hoặc chuyển hướng, máy bay chuẩn bị khởi hành phải nằm lại sân đỗ. Lịch trình của tổ bay, hành khách và các chuyến bay tiếp theo vì thế cũng có thể bị xáo trộn.

Từ vụ việc tại Tân Sơn Nhất, PGS, TS Nguyễn Thiện Tống cho rằng việc phát hiện UAV cần được thực hiện từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi thiết bị đã xâm nhập khu vực cấm bay. Theo ông, trên thế giới đã có các hệ thống radar chuyên dụng có khả năng phát hiện những mục tiêu nhỏ như UAV.

Thử nghiệm hệ thống phát hiện, kiểm soát drone tại Đà Nẵng

Trước nguy cơ UAV ngày càng phức tạp, ACV cho biết đã phối hợp với các đối tác công nghệ và cơ quan chức năng thử nghiệm hệ thống phát hiện, chế áp thiết bị bay không người lái tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng.

Kết quả ban đầu cho thấy hệ thống có khả năng phát hiện và hỗ trợ kiểm soát drone xâm nhập. Đáng chú ý, trong quá trình thử nghiệm chưa ghi nhận hiện tượng gây nhiễu đến các hệ thống thông tin liên lạc phục vụ công tác điều hành bay.

Số liệu từ công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng cho thấy chỉ trong một tháng thí điểm, lực lượng chức năng ghi nhận 597 drone hoạt động trong vùng kiểm soát sân bay. Trong đó, 458 drone xuất hiện trong vùng cấm bay và 139 chiếc hoạt động bên ngoài khu vực này.

Lực lượng chức năng xác định có 227 lượt drone xâm nhập khu vực cấm bay của sân bay và đã triển khai các biện pháp kiểm soát, ngăn chặn.

Theo ACV, bên cạnh những nguy cơ khai thác truyền thống đã được kiểm soát, UAV đang trở thành mối đe dọa ngày càng đáng chú ý đối với an toàn và an ninh hàng không. Tình trạng thiết bị bay không người lái xâm nhập trái phép vùng cấm bay vẫn diễn biến phức tạp tại một số địa phương, trong đó các vụ việc gần đây tại Tân Sơn Nhất đã gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động cất, hạ cánh và tạo hiệu ứng dây chuyền lên kế hoạch khai thác.

ACV cho rằng, song song với việc nghiên cứu và đầu tư công nghệ, cần sớm xác định rõ cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm đầu mối khi xảy ra sự cố liên quan đến UAV. Đồng thời, quy trình phối hợp giữa công an, quân đội, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp hàng không cần được hoàn thiện để việc ứng phó khi có sự cố diễn ra chủ động, thống nhất và hiệu quả hơn.

ACV cũng kiến nghị Cục Hàng không Việt Nam báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giao một cơ quan làm đầu mối chủ trì xử lý sự cố UAV, đồng thời sớm hoàn thiện quy trình phối hợp liên ngành, làm rõ trách nhiệm và phương thức xử lý khi thiết bị bay không người lái xâm nhập khu vực cấm bay.