Nhiều gia đình gặp cảnh người thân tỉnh giấc bật dậy rồi đổ gục xuống, đột quỵ. Tại sao căn bệnh này lại hay tấn công vào buổi sáng?

Nhiều người sau khi tỉnh giấc buổi sáng thường bật ngay dậy để tắt báo thức hay đi vệ sinh. Đặc biệt người trung niên sau tuổi 45, khó ngủ nên thường bật dậy vào buổi sáng. Theo chuyên gia sức khỏe thì đây chính là thói quen dễ gây đột quỵ nhất vào buổi sáng.

Bác sĩ đa khoa Nguyễn Xuân Quang (Học viện Quân Y) cảnh báo: Cần dừng ngay thói quen bật dậy vào buổi sáng. Bởi khi ngủ, hệ thần kinh phó giao cảm hoạt động chủ đạo, tim đập chậm hơn, co bóp nhẹ nhàng hơn, huyết áp sẽ thấp hơn so với khi thức.

Nếu như bật dậy đột ngột thì hệ thần kinh giao cảm bị kích hoạt cực mạnh, khiến tim đập mạnh hơn, nhanh hơn, làm cho huyết áp tăng cao. Điều đó khiến những mạch máu nhỏ ở não dễ bị vỡ, gây ra đột quỵ chảy máu não.

Những người thừa cân, béo phì, ăn uống không lành mạnh, hút thuốc lá nhiều năm, người sau 45 tuổi thường có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn bình thường. Lý do là bởi những người này thường bị máu nhiễm mỡ, khiến cho độ nhớt của máu cao hơn bình thường. Hơn nữa, thành mạch máu của họ cũng thường bị xơ cứng, giảm độ đàn hồi, nên càng dễ tổn thương khi huyết áp tăng cao.

Theo bác sĩ Xuân Quang, những nhóm người trên còn dễ đột quỵ theo cơ chế thứ 2, nghĩa là: Mạch máu của họ thường có những mảng vữa xơ. Khi huyết áp tăng đột ngột có thể làm cho chúng bật ra và đi thẳng đến tim, não, phổi. Điều đó gây bít tắc trực tiếp các mạch máu nuôi các cơ quan này, khi đó người ta gọi đó là đột quỵ nhồi máu não, nhồi máu cơ tim hoặc nhồi máu phổi.

Phương pháp phòng tránh đột quỵ

Để giảm nguy cơ đột quỵ buổi sáng, sau khi tỉnh giấc nên dành một ít phút cho cơ thể quen dần và tỉnh táo hẳn trước khi ra khỏi giường. Có thể nằm trên giường và thực hiện một vài động tác khởi động, nhẹ nhàng duỗi chân duỗi tay, xoa mặt… Với những người có bệnh tim mạch thì lại càng cần lưu ý hơn.

Buổi tối trước khi đi ngủ, nên uống một ly nước ấm, vừa kích thích cơn buồn ngủ, vừa tránh tình trạng khô háo vào sáng hôm sau, làm giảm độ keo nhớt của máu, giảm bớt áp lực lên tim.

Các nguyên nhân dẫn đến đột quỵ khá là phức tạp và thường là một quá trình dồn tích, liên quan đến lối sống và cường độ công việc, tiêu thụ rượu bia và các loại hóa chất trong thực phẩm. Ít vận động cơ bắp, xem TV nhiều, sai lầm trong dinh dưỡng, lạm dụng thuốc hạ mỡ máu… đều có thể tăng nguy cơ đột quỵ.

Vì vậy, mỗi người đều nên chủ động rèn luyện thân thể, phòng tránh càng sớm càng tốt. Nên tăng cường các loại thực phẩm sạch giàu vitamin C và các chất chống oxy hóa. Những thực phẩm thông thường hàng ngày như trái cây tươi, rau cải xanh, bắp cải, cà chua, vừng (mè), nấm đông cô, cá biển béo, dầu oliu… thực ra là những vị thuốc rất tốt cho tim mạch.

Thùy Dương (SHTT)