Từ ngày mai (1/7), Thông tư 30/2026/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 15/6 quy định về trình tự, thủ tục kiểm định xe cơ giới chính thức có hiệu lực thi hành.

Thông tư này quy định toàn diện từ trình tự kiểm định, miễn kiểm định lần đầu cho xe cơ giới, xe máy chuyên dùng đến thủ tục chứng nhận an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường cho xe cải tạo, và cả quy trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. 

Trong đó, có những quy định mới tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân mà bất kỳ chủ xe nào cũng cần biết.  

Khai tử giấy chứng nhận đăng kiểm truyền thống

30-1782788717-cat-giam-toi-da-cac-quy-dinh-dang-kiem-tu-17
Ảnh minh họa: Báo Xây Dựng

Thay đổi mang tính bước ngoặt đầu tiên chính là việc chính thức "khai tử" giấy chứng nhận đăng kiểm bằng giấy thông thường. Theo quy định mới, chứng nhận đăng ký xe hoặc giấy hẹn trả kết quả sẽ được tích hợp trực tiếp trên tài khoản định danh điện tử VNeID và VNeTraffic. Đồng thời, dữ liệu đăng ký xe sẽ được chia sẻ thẳng từ cơ quan đăng ký khi thực hiện kiểm định hoặc chứng nhận xe cải tạo.  

Bắt đầu từ ngày 1/7, Giấy chứng nhận kiểm định xe cơ giới sẽ được cấp hoàn toàn dưới dạng bản điện tử. Với những chủ xe vẫn có nhu cầu sử dụng bản giấy, các cơ sở đăng kiểm sẽ in trực tiếp từ phần mềm quản lý (không còn dùng phôi ấn chỉ như trước) rồi đóng dấu xác nhận. Toàn bộ quy trình tra cứu, đối soát dữ liệu phương tiện giờ đây đều được thực hiện trên môi trường số.

Phần mềm quản lý sẽ tự động lập một phiếu hồ sơ phương tiện duy nhất cho mỗi xe dựa trên cơ sở dữ liệu từ Cục Đăng kiểm Việt Nam ngay trong lần đầu miễn kiểm định hoặc kiểm định. Đặc biệt, nếu các dữ liệu hồ sơ đã được chia sẻ từ Trung tâm dữ liệu quốc gia hoặc cơ quan liên quan, người dân hoàn toàn không phải nộp hay xuất trình lại các giấy tờ này.

Đổi chủ hoặc đổi biển số không còn phải đi đăng kiểm lại

Trước đây, mỗi khi mua bán xe cũ để sang tên đổi chủ hoặc bấm lại biển số định danh mới, người dân luôn cảm thấy phiền hà khi bắt buộc phải đưa xe đi đăng kiểm lại để đồng bộ giấy tờ, ngay cả khi thời hạn kiểm định cũ vẫn còn dài.

Quy định mới từ ngày 1/7 đã xóa bỏ hoàn toàn bất cập này. Tất cả các trường hợp thay đổi thông tin biển số hoặc thay đổi chủ sở hữu đều không phải kiểm định lại. Chủ xe chỉ cần thực hiện thủ tục cấp đăng ký xe mới, sau đó tiếp tục sử dụng Tem kiểm định và Giấy chứng nhận cũ cho đến khi hết hạn.  

Rút gọn thủ tục cho xe "độ" hạng mục nhỏ và lắp phụ kiện chính hãng

Đối với những tín đồ yêu thích nâng cấp xe, thông tư mới mang lại những cơ chế vô cùng "dễ thở". Cụ thể, các trường hợp xe thay đổi chi tiết nhỏ thuộc danh mục không coi là cải tạo, chẳng hạn như lắp thêm giá nóc, bệ bước chân, nắp thùng xe bán tải hay thay cụm đèn chính hãng, sẽ không cần phải làm thủ tục hoán cải phức tạp.

Chủ xe chỉ cần đến trung tâm đăng kiểm để được cập nhật hồ sơ, cấp lại Giấy chứng nhận và Tem kiểm định mới ghi nhận đúng thực tế của xe. Bên cạnh đó, nếu chủ xe lắp thêm các phụ kiện, tiện ích nâng cấp nằm trong danh mục tùy chọn có sẵn và được công bố của nhà sản xuất cho dòng xe đó thì sẽ được chấp nhận thẳng khi vào kiểm định. Hành vi này không bị coi là tự ý thay đổi kết cấu và chủ xe hoàn toàn được miễn khám xe lại.  

Linh hoạt cơ chế chuyển đổi mục đích sử dụng xe

Đây là một tin vui lớn dành cho các tài xế chạy xe công nghệ, taxi hay xe dịch vụ khi muốn hoàn thành nghĩa vụ để rút về làm xe gia đình. Kể từ ngày 1/7, những chiếc xe chuyển đổi mục đích từ kinh doanh vận tải sang không kinh doanh vận tải (xe cá nhân) sẽ được giữ nguyên thời hạn kiểm định còn lại. 

Chủ xe được tháo gỡ áp lực khi không cần phải đưa xe đi khám lại ngay tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý chiều ngược lại: nếu chuyển từ xe cá nhân sang xe kinh doanh vận tải thì vẫn bị tính lại chu kỳ ngắn hơn nhằm đảm bảo nghiêm ngặt an toàn kỹ thuật.  

Chuẩn bị lực lượng hạ tầng kiểm định khí thải xe máy

Cuối cùng, Thông tư 30/2026/TT-BXD cũng hướng tới tương lai xanh khi cụ thể hóa các quy định nhằm chuẩn hóa đội ngũ đăng kiểm viên. Đáng chú ý, nhân sự thực hiện kiểm định khí thải cho xe mô tô, xe gắn máy chỉ yêu cầu tốt nghiệp THPT và sở hữu chứng chỉ nghề liên quan.

Quy định mang tính nới lỏng này nhằm mục đích "dọn đường", nhanh chóng chuẩn bị sẵn sàng nguồn nhân lực và hạ tầng kỹ thuật tại các đại lý, cơ sở bảo dưỡng. Từ đó, phục vụ tốt nhất cho người dân khi thực hiện kiểm định khí thải xe máy theo lộ trình giảm ô nhiễm môi trường tại các đô thị trong thời gian tới.