Quyết định chính thức ‘khai tử’ xăng RON 95 từ ngày 1/6 để thay thế bằng xăng sinh học E10 đang khiến nhiều chủ xe máy đời cũ lo lắng. Nếu không nắm rõ những lưu ý sống còn này, phương tiện của bạn có thể đối mặt nguy cơ hư hỏng nặng.

Chuyển dịch sang xăng sinh học E10 từ ngày 1/6

Theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới, toàn quốc sẽ chính thức dừng lưu hành xăng RON 95 từ ngày 1/6. Thay vào đó, xăng không chì bắt buộc phải phối trộn thành xăng sinh học E10 phục vụ ô tô, xe máy. Riêng xăng E5 RON 92 tiếp tục được duy trì pha chế, ứng dụng đến năm 2030.

Sự thay đổi này khiến không ít người tiêu dùng hoang mang. Xăng sinh học E10 bản chất chứa 10% cồn sinh học phối trộn cùng 90% xăng truyền thống. Loại nhiên liệu này có đặc tính hút ẩm mạnh, dễ phân tách thành hai lớp gồm ethanol ngậm nước và xăng sau một vài tuần.

Thực tế, xu hướng dùng xăng sinh học để thân thiện môi trường, giảm lệ thuộc dầu mỏ đã phổ biến toàn cầu. Đa số phương tiện sản xuất từ năm 2011 trở lại đây hoàn toàn tương thích với E10. Tuy nhiên, các dòng xe đời cũ lại đứng trước bài toán khó về độ thích ứng.

xang-sinh-hoc-e10-ron92
Xăng sinh học E10 sắp được bán rộng rãi trên toàn quốc từ 1/6.

Một số lưu ý khi đổ xăng E10 cho xe máy đời cũ

Nhóm xe cũ, đặc biệt sản xuất trước năm 2000, thường vận hành bằng bộ chế hòa khí. Các linh kiện như ống dẫn, gioăng cao su, màng bơm của chúng không chịu nổi đặc tính hút ẩm từ E10. Hệ quả trực tiếp là đẩy nhanh quá trình lão hóa các vật liệu cấu thành.

Ghi nhận từ các chuyên trang quốc tế cho thấy, dùng E10 lâu dài khiến xe cũ dễ nứt ống dẫn, chai gioăng hoặc đóng cặn bình xăng. Chủ xe được khuyến cáo phải kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ các chi tiết này theo chu kỳ từ 3 đến 6 tháng.

Việc kiểm tra liên tục đồng nghĩa chi phí thay thế phụ tùng, bảo trì sẽ tăng cao. Người dùng cần tính toán kỹ bài toán kinh tế này. Đây có thể là thời điểm thích hợp để cân nhắc chuyển đổi sang các dòng xe đời mới tiện dụng hơn.

xe-may-doi-cu-do-xang-sinh-hoc-1
Bộ chế hòa khí lão hóa, bám cặn sau thời gian sử dụng xăng pha ethanol (Ảnh: ThumperTalk).

Giải pháp kỹ thuật từ chuyên gia sửa chữa

Với xe phổ thông tuổi đời 20 năm, giá trị khấu hao gần như đã trọn vẹn. Riêng với dòng xe cổ thuộc diện sưu tầm, chủ xe vẫn có phương án tối ưu để thích ứng loại xăng mới. Giải pháp nằm ở việc nâng cấp đồng bộ các chi tiết kỹ thuật bên trong.

Anh Nguyễn Quang Huy, thợ sửa xe lâu năm tại Tây Hồ (Hà Nội) tư vấn: "Đối với xe máy đời cũ, có thể thay thế các ống dẫn nhiên liệu, màng bơm xăng cơ khí và gioăng cao su, chuyển sang sử dụng loại được làm từ vật liệu chịu ethanol. Tuy nhiên, người dùng vẫn cần vệ sinh bình xăng và bộ chế hòa khí thường xuyên."

Song song đó, kỹ thuật viên phải căn chỉnh bộ chế hòa khí theo đặc tính cháy của cồn. Khác xăng khoáng thông thường, xăng chứa ethanol đòi hỏi tỷ lệ không khí hòa trộn cao hơn để đạt hiệu quả đốt tối ưu. Người thợ cần chỉnh vít xăng/gió hoặc mở rộng béc-phun.

xe-may-doi-cu-do-xang-sinh-hoc-2
Dù nâng cấp và hiệu chỉnh hệ thống xăng, người dùng vẫn nên thường xuyên vệ sinh bộ chế hòa khí, do bộ phận này thường sử dụng vật liệu nhôm, kẽm - những kim loại có thể bị ảnh hưởng khi tiếp xúc lâu dài với ethanol (Ảnh: Shopmonkey).

Béc-phun đóng vai trò định lượng, phun nhiên liệu vào luồng khí của bộ chế hòa khí. Dù vậy, việc tính toán tỷ lệ hòa khí chuẩn xác buộc phải dùng thiết bị chuyên dụng. Công cụ này hiện chưa phổ biến tại các cơ sở sửa xe máy phổ thông.

Nguyên tắc sống còn: Xả bình khi ít sử dụng

Một lưu ý quan trọng khác áp dụng cho mọi loại xe là quy tắc xả sạch nhiên liệu khi lưu kho. Do đặc tính "háo nước", hiện tượng tách lớp giữa nước ngậm cồn sinh học và xăng sẽ xảy ra nếu xe đứng im nhiều tuần.

xe-may-doi-cu-do-xang-sinh-hoc-3
Khi xảy ra hiện tượng phân tách, xăng nằm trên cùng, bên dưới là lớp màu đục, gồm ethanol và nước, dưới cùng là một lớp mỏng chỉ có nước (Ảnh: Bell Performance).

Lúc này, hỗn hợp nước và ethanol nặng hơn sẽ lắng xuống đáy, đẩy xăng lên trên. Nước tồn đọng gây rỉ sét bình chứa. Khi khởi động lại, nước lọt vào buồng đốt, bơm xăng, phá hủy nghiêm trọng các chi tiết máy liên quan.

Trong môi trường lý tưởng, E10 có hạn dùng khoảng 3 tháng trước khi nguy cơ phân tách tăng mạnh. Người dùng nên xả bỏ xăng sau 3-4 tuần xe không hoạt động. Đồng thời, việc vận hành xe đều đặn hàng ngày sẽ giúp luân chuyển, làm mới nhiên liệu liên tục.