Đây là vụ án hình sự đầu tiên tại Việt Nam xử lý các đối tượng liên quan đến vi phạm bản quyền phần mềm máy tính, đánh dấu một bước ngoặt mạnh mẽ trong nỗ lực bảo vệ sở hữu trí tuệ.

Ngày 15/7, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, đã chính thức khởi tố 5 bị can về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan" theo quy định tại Điều 225 Bộ luật Hình sự. Trong số các bị can bị khởi tố, có đến 4 người là lãnh đạo chủ chốt của các doanh nghiệp công nghệ lớn. Danh sách các bị can bao gồm: Bùi Đắc Ánh Dương (36 tuổi), Giám đốc Công ty Cổ phần Hệ thống Thông tin Athena Việt Nam; Nguyễn Thị Thanh Huyền (45 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam cùng nhân viên của mình là Nguyễn Văn Hưng (37 tuổi); Đặng Hùng Cường (39 tuổi), Giám đốc điều hành Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ Tek-Solution và Khuất Tiến Minh (36 tuổi), Giám đốc Giải pháp Công nghệ Tek-Solution.

5 bị can trong vụ án. Ảnh: Công an cung cấp
5 bị can bị khởi tố. Ảnh: Công an cung cấp

Kết quả điều tra ban đầu từ phía cơ quan công an làm rõ, các đối tượng này đã cố ý sử dụng các công cụ bẻ khóa, kích hoạt trái phép (hay còn gọi là crack, active) để cài đặt hệ điều hành và các ứng dụng của Microsoft lên hàng trăm chiếc máy tính mang nhãn hiệu Thánh Gióng. Số máy tính cài phần mềm lậu này sau đó được bàn giao và cung cấp cho hàng loạt cơ quan, doanh nghiệp tại nhiều tỉnh thành trên cả nước. Hành vi vi phạm pháp luật này đã trực tiếp xâm hại nghiêm trọng đến quyền tác giả đối với phần mềm máy tính thuộc sở hữu của tập đoàn Microsoft. Liên quan đến vụ án, ba pháp nhân gồm Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam, Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek-Solution cũng đã bị khởi tố.

Qua tài liệu điều tra, quy mô hoạt động thương mại của các doanh nghiệp này là vô cùng lớn. Trong giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2026, ba công ty bị khởi tố nêu trên đã bán tổng cộng 13.956 máy tính cho 509 cơ quan, tổ chức và cá nhân trên phạm vi cả nước, thu về số tiền khổng lồ lên tới 181 tỷ đồng. Song song với đó, trong cùng khoảng thời gian này, Công ty Cổ phần Truyền thông và Máy tính Thánh Gióng cũng đã bán ra thị trường 53.000 máy tính cho 730 tổ chức, cá nhân, đạt mức doanh thu chạm mốc 450 tỷ đồng.

Để triệt phá đường dây này, vào ngày 11/6 trước đó, lực lượng Công an tỉnh Phú Thọ đã đồng loạt ra quân tiến hành khám xét khẩn cấp tại nhiều địa điểm, thu giữ một lượng lớn thiết bị và tài liệu liên quan trực tiếp đến vụ án.

Theo đánh giá từ phía cơ quan điều tra, tình trạng sử dụng lậu các phần mềm có bản quyền phổ biến như hệ điều hành Windows hay bộ ứng dụng văn phòng Microsoft Office vốn diễn ra rất phức tạp trong thời gian qua. Nhiều cá nhân và tổ chức thậm chí còn ngang nhiên quảng cáo, mua bán hoặc chia sẻ rộng rãi các phần mềm bẻ khóa này trên các trang web, diễn đàn công nghệ, mạng xã hội và cả trên các sàn thương mại điện tử. Việc cơ quan chức năng mạnh tay khởi tố hình sự vụ án đầu tiên này được kỳ vọng sẽ là hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ cho những hành vi xâm phạm bản quyền công nghệ đang diễn ra trên thị trường.