Xét xử đại án Bộ Y tế: Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến từ chối 2 luật sư bào chữa ngay tại tòa

Sáng ngày 20/5, Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã chính thức mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự liên quan đến cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các thuộc cấp.

Diễn biến bất ngờ tại phần thủ tục và nhân thân của cựu Bộ trưởng

Đứng trước bục khai báo để trình bày về nhân thân, bà Nguyễn Thị Kim Tiến (67 tuổi) cho biết bản thân có học hàm phó giáo sư, tiến sĩ, từng làm bác sĩ và từng giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Y tế nhưng hiện tại đã nghỉ hưu. Về biện pháp ngăn chặn, cựu Bộ trưởng khai bà từng bị tạm giam trong thời gian 7 tháng (kéo dài từ ngày 16/7/2025 đến ngày 13/2/2026) và hiện đang được áp dụng biện pháp tại ngoại để hầu tòa.

Bất ngờ lớn nhất của phiên khai mạc diễn ra khi Hội đồng xét xử thông báo về danh sách lực lượng bào chữa. Theo chủ tọa, bà Tiến ban đầu có 4 luật sư đăng ký tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tại tòa. Tuy nhiên, cựu Bộ trưởng đã chủ động từ chối 2 người trong số họ. Trả lời ngắn gọn trước câu hỏi xác nhận của Hội đồng xét xử, bà Tiến đáp: "dạ đúng".

Cũng trong phần thủ tục, tòa án công bố sự có mặt của nhiều bên liên quan bao gồm Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng), đại diện Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) cùng 40 trên tổng số 73 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được triệu tập. Đối với hai cơ quan được xác định là nguyên đơn dân sự trong vụ án sai phạm tại dự án Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2, trong khi Bộ Y tế có mặt thì đại diện của Bộ Tài chính lại vắng mặt tại phiên tòa.

Diện mạo nhóm bị cáo thuộc cấp và khoản thất thoát hơn 803 tỷ đồng

Trong vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí này, bà Nguyễn Thị Kim Tiến phải ra hầu tòa cùng nhiều đồng phạm khác. Nhóm bị cáo hầu tòa cùng tội danh với cựu Bộ trưởng bao gồm:

• Ông Đào Xuân Sinh (Giám đốc Công ty cổ phần tư vấn, tư và xây dựng SHT).
• Ba cán bộ thuộc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Bộ Y tế gồm: Trần Văn Sinh (Trưởng Phòng Kỹ thuật dự toán), Nguyễn Chiến Thắng (nguyên Giám đốc ban) và Nguyễn Kim Trung (nguyên Phó ban).

Đáng chú ý, hai cựu Giám đốc ban là ông Nguyễn Chiến Thắng và ông Nguyễn Hữu Tuấn còn bị truy tố thêm tội "Nhận hối lộ" bên cạnh tội danh vi phạm quản lý tài sản. Cả hai bị cáo buộc đã nhận tổng số tiền túi lên đến hơn 100 tỷ đồng từ các nhà thầu. Riêng bị cáo Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị đưa ra xét xử độc lập về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Theo hồ sơ cáo trạng, những sai phạm mang tính hệ thống của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các cán bộ cấp dưới đã khiến cho tiến độ xây dựng của hai dự án bệnh viện lớn bị đình trệ, kéo dài và hoàn toàn không đạt được các mục tiêu an sinh xã hội đã đề ra ban đầu. Nghiêm trọng hơn, chuỗi hành vi này đã trực tiếp gây thiệt hại, lãng phí cho tài sản của nhà nước với tổng số tiền được cơ quan chức năng xác định là hơn 803 tỷ đồng.

Đối chất gay gắt về những túi tiền đen trị giá hàng chục tỷ đồng

Một trong những nội dung trọng tâm của vụ án là dòng tiền giao dịch ngầm giữa các nhà thầu và các cựu cán bộ y tế. Quá trình làm việc với cơ quan điều tra, cựu Giám đốc Nguyễn Chiến Thắng thừa nhận bản thân đã tự ý thỏa thuận và nhận tiền từ các đơn vị thầu. Ông Thắng khai rằng, sau khi bỏ túi 88,4 tỷ đồng, ông đã trích ra 12,9 tỷ đồng và 100.000 USD để chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến (thời điểm đó đang đương nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Y tế). Tương tự, cựu Giám đốc Nguyễn Hữu Tuấn cũng khai nhận sau khi nhận 12,17 tỷ đồng từ ba nhà thầu đã sử dụng 5 tỷ đồng trong số đó để đưa cho cựu Bộ trưởng.

Đối diện với các lời khai này, bà Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận tại cơ quan điều tra rằng bà đã nhiều lần nhận tiền từ ông Thắng với tổng số tiền là 2,5 tỷ đồng. Ngoài ra, cựu Bộ trưởng cũng xác nhận có một lần nhận từ ông Nguyễn Hữu Tuấn số tiền 5 tỷ đồng. Tuy nhiên, bà Tiến kiên quyết khẳng định rằng tại thời điểm nhận tiền, các cán bộ cấp dưới hoàn toàn không cho bà biết về nguồn gốc bất hợp pháp của những khoản tiền này. Do có sự chênh lệch lớn về mặt số liệu, cơ quan điều tra đã tiến hành cho đối chất trực tiếp giữa cựu Bộ trưởng và các thuộc cấp, song các bên vẫn giữ nguyên tiền hậu bất nhất và bảo lưu lời khai ban đầu của mình về số tiền đã giao nhận.

Dù chưa có sự thống nhất về mặt lời khai hối lộ, cáo trạng ghi nhận tính đến thời điểm hiện tại, gia đình của các bị can cùng những người có liên quan đã tự nguyện nộp lại tổng cộng 63,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả của vụ án. Trong đó, riêng cá nhân cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến được cơ quan tố tụng ghi nhận đã nộp số tiền là 14,5 tỷ đồng. Phiên tòa sơ thẩm dự kiến sẽ tiếp tục làm việc trong những ngày tới để làm rõ các tình tiết còn mâu thuẫn.