Dù lệnh ngừng bắn đã được công bố, việc khai thông "mạch máu" năng lượng toàn cầu mang tên eo biển Hormuz vẫn đang rơi vào bế tắc do sự hiện diện dày đặc của hệ thống thủy lôi không kiểm soát.
11-1775894368-bao-my-iran-chua-the-mo-lai-eo-bien-hormuz-vi-khong-go-duoc-thuy-loi
Ảnh minh họa

Theo các quan chức Mỹ, Iran hiện không thể mở cửa hoàn toàn eo biển này cho tàu thuyền qua lại vì chính họ cũng không thể xác định chính xác vị trí của tất cả số thủy lôi đã rải.

Tờ New York Times nhận định đây là lý do then chốt khiến Tehran chưa thể đáp ứng yêu cầu cấp bách từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc khôi phục lưu thông ngay lập tức. Trước đó, Iran bị cáo buộc sử dụng các đội tàu nhỏ, vốn rất khó theo dõi, để rải thủy lôi ngay sau khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel bùng nổ vào tháng trước.

Sự kết hợp giữa hiểm họa thủy lôi và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã khiến lượng tàu chở dầu sụt giảm nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng tăng cao và tạo cho Iran một lợi thế chiến lược trong cuộc chiến. Tuy nhiên, điều này giờ đây lại trở thành một "hạn chế kỹ thuật" đầy rủi ro. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thậm chí đã đưa ra cảnh báo về nguy cơ va chạm đối với các tàu cố tình băng qua eo biển. Để đối phó tình thế, các hãng thông tấn Iran đã phải công bố bản đồ những tuyến đường được cho là "an toàn" để các tàu có thể trả phí và đi qua.

Phía Mỹ cho rằng tình trạng hạn chế này xuất phát từ việc Iran rải thủy lôi một cách thiếu tính toán. Ngay cả khi Tehran có ghi chép lại vị trí, các chuyên gia vẫn lo ngại một số quả thủy lôi đã bị dòng nước cuốn trôi hoặc di chuyển khỏi vị trí ban đầu. Tổng thống Trump đã khẳng định trên mạng xã hội rằng thỏa thuận ngừng bắn hai tuần phụ thuộc vào việc “mở cửa eo biển Hormuz hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn”.

Đáp lại yêu cầu này, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết eo biển sẽ được mở cửa nhưng phải dựa trên “sự cân nhắc kỹ lưỡng về các hạn chế kỹ thuật”. Các quan chức Mỹ diễn dịch tuyên bố này là sự thừa nhận ngầm về việc Iran không đủ khả năng nhanh chóng rà phá hết số vật liệu nổ dưới nước.

Dù quân đội Mỹ đã nỗ lực vô hiệu hóa hải quân Iran bằng cách đánh chìm tàu và tấn công các căn cứ, nhưng việc kiểm soát hàng trăm tàu nhỏ được Iran sử dụng để gây nhiễu và rải thủy lôi đã chứng minh là một nhiệm vụ bất khả thi. Hiện tại, khi ông Araghchi đang có mặt tại Islamabad để gặp Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, vấn đề an ninh hàng hải tại Hormuz chắc chắn sẽ là tâm điểm nóng trên bàn đàm phán. 

PV (SHTT)