Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc rà soát các chương trình học bổng có sử dụng nguồn tài trợ từ Trung Quốc tại Đại học Harvard, do lo ngại việc phân bổ hỗ trợ tài chính có thể tạo ra sự phân biệt đối xử với sinh viên Mỹ.

Bộ Tư pháp Mỹ ngày 20/7 thông báo đang tiến hành xem xét các chương trình hỗ trợ tài chính có sử dụng nguồn tài trợ từ Trung Quốc tại Đại học Harvard, trong bối cảnh xuất hiện nghi vấn việc phân bổ học bổng có thể không bảo đảm quyền lợi bình đẳng đối với sinh viên Mỹ.

Theo cơ quan này, cuộc rà soát hiện mới ở giai đoạn xem xét ban đầu và chưa đưa ra bất kỳ kết luận nào về các dấu hiệu vi phạm.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết các tài liệu tài chính được Harvard công khai cho thấy trường đã tiếp nhận một số khoản tài trợ từ các nhà tài trợ Trung Quốc với điều kiện nguồn tiền được ưu tiên dành cho sinh viên nước ngoài, trong đó có sinh viên Trung Quốc. Cơ quan này nhận định việc phân bổ hỗ trợ tài chính dựa trên quốc tịch có thể không phù hợp với các quy định liên bang của Mỹ về dân quyền.

21-1784622487-bo-tu-phap-my-ra-soat-chuong-trinh-hoc-bong-lien-quan-nguon-tai-tro-tu-trung-quoc-tai-harvard
Khuôn viên Trường Kinh doanh Đại học Harvard ở Cambridge, bang Massachusetts tháng 4/2025. Ảnh: Reuters

Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Mỹ phụ trách dân quyền Harmeet Dhillon nhấn mạnh các cơ sở giáo dục nhận ngân sách liên bang không được phép sử dụng nguồn tài trợ nước ngoài cho các chương trình hỗ trợ tài chính nếu công dân Mỹ bị cố ý loại trừ khỏi đối tượng thụ hưởng.

Trong quá trình điều tra, Bộ Tư pháp Mỹ đã yêu cầu Harvard cung cấp hồ sơ liên quan đến những quỹ mà cơ quan này gọi là "Quỹ hạn chế từ Trung Quốc", đồng thời cung cấp thông tin về các sinh viên được nhận học bổng từ các nguồn quỹ này.

Phản hồi về động thái trên, Đại học Harvard cho biết đang xem xét yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ. Nhà trường khẳng định luôn tuân thủ đầy đủ các quy định về công khai nguồn tài trợ và không thực hiện hành vi phân biệt đối xử trái pháp luật dựa trên chủng tộc, sắc tộc hoặc quốc tịch trong quá trình cấp hỗ trợ tài chính.

Trong khi đó, ông Lưu Sướng, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, cho rằng hợp tác giáo dục giữa Trung Quốc và Mỹ mang lại lợi ích cho cả hai phía. Ông nhấn mạnh các hoạt động trao đổi học thuật và giáo dục bình thường không nên bị ảnh hưởng bởi các mục tiêu chính trị.

Theo hồ sơ đã công bố với Chính phủ Mỹ, Harvard đã tiếp nhận khoảng 630 triệu USD từ các nguồn tài trợ của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ, trên tổng số khoảng 4,5 tỷ USD tài trợ đến từ nước ngoài.

Một trong những khoản quyên góp đáng chú ý được thực hiện vào năm 2014, khi vợ chồng doanh nhân Pan Shiyi và Zhang Xin, đồng sáng lập tập đoàn bất động sản SOHO China, tài trợ 15 triệu USD để cấp học bổng cho sinh viên Trung Quốc theo học tại Harvard.

Bộ Tư pháp Mỹ chưa công bố tên bất kỳ nhà tài trợ hoặc chương trình học bổng cụ thể nào nằm trong diện điều tra.

Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi cuộc điều tra mà chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai đối với các trường đại học hàng đầu của Mỹ trong hai năm qua. Trước đó, Harvard cũng là đối tượng của nhiều cuộc điều tra liên quan đến quy trình tuyển sinh, cách xử lý các cáo buộc bài xích sinh viên Do Thái, đồng thời phải đối mặt với các biện pháp hạn chế tuyển sinh viên quốc tế và cắt giảm nguồn tài trợ nghiên cứu từ ngân sách liên bang.