Quan hệ giữa Mỹ và Canada tiếp tục rơi vào vòng xoáy căng thẳng mới khi Tổng thống Donald Trump công khai đe dọa sẽ đình chỉ việc đưa vào hoạt động cây cầu nối liền hai quốc gia, ngay cả khi công trình tỷ đô này đã cận kề ngày hoàn thiện.
Cầu Gordie Howe. Ảnh: WDBA

Ngày 9/2, thông qua mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một tuyên bố gây sốc khi khẳng định sẽ ngăn cản việc khánh thành cây cầu trị giá 4,7 tỷ USD nối tỉnh Ontario (Canada) với bang Michigan (Mỹ). Ông Trump nhấn mạnh rằng công trình này sẽ không được phép đi vào vận hành cho đến khi phía Mỹ nhận được sự bồi hoàn đầy đủ cho những đóng góp đã bỏ ra. Quan trọng hơn, nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu Canada phải đối xử với Mỹ bằng sự công bằng và tôn trọng mà ông cho rằng Washington xứng đáng nhận được, đồng thời kêu gọi các bên bắt đầu đàm phán ngay lập tức.

Tâm điểm của cuộc tranh cãi là cầu Gordie Howe – một công trình quy mô với 6 làn xe, mang tên huyền thoại khúc côn cầu quá cố của Canada. Dù được khởi công từ năm 2018 và dự kiến sẽ chính thức thông xe vào đầu năm nay, nhưng số phận của cây cầu đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Đáng chú ý, đây là dự án do phía chính phủ Canada tài trợ hoàn toàn về mặt tài chính. Tuy nhiên, ông Trump lại bày tỏ sự bất bình khi cho rằng Canada đang sở hữu cả hai đầu cầu và hầu như không sử dụng các sản phẩm từ Mỹ trong quá trình xây dựng. Theo quan điểm của ông, Mỹ phải được quyền sở hữu ít nhất một nửa công trình này.

Động thái cứng rắn này diễn ra trong bối cảnh quan hệ ngoại giao giữa hai nước láng giềng đang rạn nứt nghiêm trọng. Tổng thống Trump bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về việc Thủ tướng Canada Mark Carney đang nỗ lực tìm kiếm một thỏa thuận với Trung Quốc – một bước đi mà ông Trump mô tả là sẽ khiến Canada bị "nuốt chửng" và khiến Mỹ chỉ còn nhận được những "phần thừa".

Sự thù địch hiện tại trái ngược hoàn toàn với bầu không khí trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Vào năm 2017, ông cùng Thủ tướng Canada khi đó là Justin Trudeau từng cùng nhau ca ngợi cây cầu là "mối liên kết kinh tế quan trọng" giữa hai dân tộc. Tuy nhiên, kể từ khi trở lại nắm quyền vào đầu năm 2025, ông Trump đã liên tục gia tăng áp lực thương mại lên quốc gia láng giềng phía Bắc. Mỹ thậm chí đã đe dọa sẽ áp mức thuế lên tới 100% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Canada sau khi ông Carney có chuyến thăm Bắc Kinh và ký kết các thỏa thuận sơ bộ nhằm tháo gỡ các vấn đề kinh tế với Trung Quốc.

Xung đột còn được đẩy lên cao trào sau những phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos vào tháng trước. Tại đây, Thủ tướng Carney nhận định hệ thống quản trị toàn cầu do Mỹ dẫn dắt đang có dấu hiệu rạn nứt, buộc các quốc gia phải tìm cách thích nghi. Đáp lại, Tổng thống Trump đã kịch liệt chỉ trích quan điểm này và ngay lập tức rút lại lời mời Canada tham gia Hội đồng Hòa bình do ông sáng lập.

Với những diễn biến phức tạp hiện nay, cây cầu Gordie Howe không chỉ đơn thuần là một công trình hạ tầng giao thông, mà đã trở thành quân cờ trong cuộc đối đầu địa chính trị và thương mại đầy kịch tính giữa hai cường quốc Bắc Mỹ.

QT (SHTT)