Ngay trước ngày khai mạc sự kiện chính trị quan trọng nhất trong năm, hệ thống chính trị Trung Quốc tiếp tục chứng kiến những biến động nhân sự mạnh mẽ khi hàng loạt tướng lĩnh cấp cao bị gạt tên khỏi các cơ quan quyền lực.

Trong phiên bế mạc kỳ họp thứ 15 diễn ra vào ngày 2/3, Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (Chính Hiệp) đã chính thức bỏ phiếu thông qua việc bãi nhiệm tư cách đại biểu đối với ba thượng tướng về hưu gồm: Hàn Vệ Quốc, Lưu Lôi và Cao Tân. Đây đều là những nhân vật từng nắm giữ các vị trí trọng yếu trong Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), trong đó ông Hàn Vệ Quốc từng là Tư lệnh Lục quân. Đáng chú ý, cả ba vị thượng tướng này đã "biến mất" một cách bí ẩn khi vắng mặt tại kỳ họp Chính Hiệp cuối năm ngoái.

Đợt thanh lọc này không chỉ dừng lại ở ba tướng lĩnh kể trên. Cơ quan tư vấn chính trị hàng đầu Trung Quốc còn bãi nhiệm thêm hai ủy viên khác và tước tư cách đại biểu của 10 người. Động thái quyết liệt này diễn ra chỉ một tuần sau khi Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân Đại) bãi nhiệm 19 đại biểu, với gần một nửa trong số đó (9 người) là các quan chức quân đội. 

Tướng Hàn Vệ Quốc trong ảnh chụp năm 2017. Ảnh: SCMP

Dù lý do cụ thể cho các quyết định bãi nhiệm này không được công bố chính thức, nhưng nó đã tạo ra một bầu không khí đặc biệt trước khi hàng nghìn đại biểu tập trung về Bắc Kinh dự kỳ họp Lưỡng hội vào ngày 4/3 tới.

Thực tế, quân đội đang trở thành tâm điểm trong chiến dịch chống tham nhũng sâu rộng mà Trung Quốc theo đuổi những năm gần đây. Những "cơn địa chấn" thực sự đã bắt đầu từ cuối tháng 1, khi Bộ Quốc phòng nước này xác nhận Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp và Tham mưu trưởng Bộ tham mưu Liên hợp Lưu Chấn Lập đang bị điều tra vì "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật".

Ông Trương Hựu Hiệp, người từng giữ trọng trách tại Tổng cục Trang bị – đơn vị nắm giữ "hầu bao" mua sắm và phát triển khí tài cho toàn quân, đang đối mặt với những cáo buộc nặng nề. Dù chi tiết sai phạm vẫn được giữ kín, nhưng tờ PLA Daily – cơ quan ngôn luận của quân đội – đã liên tục đăng tải các bài viết đanh thép, cáo buộc các quan chức này đã chà đạp và làm suy yếu hệ thống trách nhiệm cao nhất thuộc về Chủ tịch Quân ủy Trung ương.

Việc bãi nhiệm dồn dập các tướng lĩnh ngay sát ngày khai mạc kỳ họp Chính Hiệp và Nhân Đại cho thấy quyết tâm của Bắc Kinh trong việc làm sạch bộ máy lãnh đạo quân sự. Trong bối cảnh chiến dịch có thể tiếp diễn mạnh mẽ, dư luận đang đổ dồn sự chú ý vào những diễn biến mới tại kỳ họp Lưỡng hội kéo dài một tuần sắp tới để tìm kiếm thêm những tín hiệu về định hướng kỷ luật trong quân đội của quốc gia này.