Đế chế bán lẻ của nữ tỷ phú giàu nhất Nga trở thành mục tiêu của Ukraine

Từ giữa tháng 7, các kho hàng của Wildberries trên nhiều khu vực của Nga liên tiếp trở thành mục tiêu của những cuộc tập kích bằng UAV, trong đó có các địa điểm ở tỉnh Moskva và vùng Ural, cách xa tiền tuyến hàng nghìn km.

Wildberries là nền tảng thương mại điện tử sở hữu mạng lưới kho bãi quy mô lớn. Ukraine cáo buộc một số mặt hàng tại đây có thể "phục vụ mục đích quân sự".

Theo ước tính, Wildberries đã mất tới một phần ba tổng diện tích kho hàng cùng lượng hàng hóa trị giá khoảng 480 tỷ ruble, tương đương 5,9 tỷ USD. Ít nhất 9 nhân viên của công ty được cho là đã thiệt mạng.

"Wildberries gần như không còn các kho hàng lớn", Sergei Semko, chuyên gia phân tích tại Data Insight, công ty tư vấn thương mại điện tử ở Moskva, nhận định. Ông cho biết gần như ngày nào cũng có một kho hàng bị phá hủy.

Những cuộc tập kích liên tiếp khiến Wildberries trở thành một trong những tâm điểm của làn sóng tấn công "ăn miếng trả miếng" giữa Nga và Ukraine, đồng thời đẩy Tatyana Kim, nữ tỷ phú giàu nhất Nga và người sáng lập đế chế bán lẻ này, vào một cuộc khủng hoảng lớn.

Tatyana Kim sinh năm 1975 tại Grozny, thủ phủ Cộng hòa Chechnya, trong một gia đình người Nga gốc Hàn. Mẹ bà làm giáo viên tiểu học, trong khi cha là kỹ sư.

Năm 1997, Kim tốt nghiệp khoa Ngoại ngữ của Đại học Kolomna, tỉnh Moskva. Sau đó, bà trở thành giáo viên tiếng Anh tại một trường học và làm thêm gia sư để trang trải cuộc sống.

Kim từng có ý định tới Moskva để theo học thiết kế, nhưng kế hoạch không thành do cuộc khủng hoảng tài chính Nga năm 1998. Bà từng chia sẻ rằng khi còn trẻ, mình chưa bao giờ nghĩ tới chuyện kinh doanh vì không có kiến thức về toán học và kinh tế.
Đầu những năm 2000, Kim gặp Vladislav

Bakalchuk, một kỹ sư công nghệ thông tin, người sau này trở thành chồng bà. Năm 2004, sau khi sinh người con đầu lòng, Kim thành lập Wildberries, ban đầu là một website chuyên bán quần áo được đặt từ các hãng kinh doanh qua catalog ở châu Âu.

Thay vì chỉ giao hàng tận nhà như nhiều đối thủ, Kim sớm tìm cách giải quyết một điểm yếu của mua sắm trực tuyến: khách hàng không thể trực tiếp xem hoặc thử sản phẩm trước khi thanh toán.
Wildberries xây dựng hệ thống điểm nhận hàng, nơi người mua có thể kiểm tra và thử quần áo trước khi quyết định. Mô hình này giúp công ty tạo dựng niềm tin với khách hàng và tạo điều kiện mở rộng hoạt động ra ngoài Moskva.

Bên cạnh hệ thống điểm nhận hàng, Kim đẩy mạnh đầu tư vào kho bãi và hoạt động giao nhận. Đây trở thành nền tảng quan trọng giúp Wildberries mở rộng quy mô.

Từ lĩnh vực thời trang, công ty dần mở rộng sang điện tử, mỹ phẩm, đồ gia dụng và nhiều nhóm sản phẩm khác. Đến giữa thập niên 2010, Wildberries thay đổi mô hình bằng cách cho phép các doanh nghiệp bên ngoài đưa sản phẩm lên bán trên nền tảng.

Nhờ cách làm này, Wildberries có thể nhanh chóng gia tăng danh mục hàng hóa mà không cần trực tiếp sở hữu toàn bộ sản phẩm.

Đại dịch Covid-19 tiếp tục tạo động lực tăng trưởng cho doanh nghiệp. Khi các biện pháp hạn chế đi lại khiến người dân Nga chuyển mạnh sang mua sắm trực tuyến, Wildberries đã sở hữu sẵn hệ thống kho bãi và giao nhận để đáp ứng nhu cầu gia tăng.
Công ty tiếp tục phát triển, kéo theo giá trị tài sản của Kim tăng nhanh trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ.