Trong một tuyên bố mang tính chiến lược vào ngày 26/3, Tehran đã chính thức xác nhận việc eo biển Hormuz không hoàn toàn bị phong tỏa. Thay vào đó, Iran thiết lập một "đặc quyền" thông hành dành riêng cho các quốc gia được coi là thân thiện, trong bối cảnh khu vực Trung Đông đang trở thành một vùng chiến sự nóng bỏng.
26-1774514939-gemini-da-noi-iran-he-lo-danh-sach-xanh-tai-eo-bien-hormuz-chi-5-quoc-gia-duoc-dam-bao-an-toan
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Face the Nation/CBS News

Theo thông tin từ tờ The Telegraph (Anh), động thái này được cụ thể hóa thông qua một bài đăng trên mạng xã hội X của Lãnh sự quán Iran tại thành phố Mumbai, Ấn Độ. 

Bài đăng đính kèm hình ảnh của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng lời khẳng định đanh thép về việc ưu tiên lối đi cho các đối tác chiến lược. Danh sách các quốc gia nhận được "tấm vé thông hành" an toàn bao gồm: Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Iraq và Pakistan.

Thông cáo trên được đưa ra ngay sau khi Ngoại trưởng Araghchi phát biểu trên truyền thông nhà nước Iran rằng eo biển Hormuz vẫn mở cửa một phần, nhưng có điều kiện. 

Ông cho biết, thời gian qua, nhiều chủ tàu và chính phủ các nước đã chủ động liên hệ với Tehran để tìm kiếm sự đảm bảo an toàn cho phương tiện của họ khi băng qua vùng nước nhạy cảm này.

"Đối với những quốc gia mà chúng tôi coi là thân thiện, hoặc trong các trường hợp cụ thể mà Tehran quyết định, chúng tôi sẽ cung cấp sự đảm bảo an toàn tuyệt đối," ông Araghchi nhấn mạnh. 

Minh chứng cho tuyên bố này, Ngoại trưởng Iran tiết lộ rằng chỉ vài đêm trước, hai con tàu thuộc các quốc gia trong danh sách ưu tiên đã đi qua eo biển Hormuz thuận lợi. Ngoài 5 cái tên chính thức, Bangladesh cũng được nhắc đến như một quốc gia nhận được sự cân nhắc tương tự từ phía Iran.

Trái ngược với sự cởi mở dành cho các đồng minh, quan chức ngoại giao hàng đầu của Iran khẳng định lập trường không khoan nhượng đối với những bên mà họ coi là thù địch. Ông Araghchi lý giải rằng hành động này là hệ quả tất yếu khi Iran đang ở trong tình trạng "quốc gia thời chiến".

Dưới góc nhìn của Tehran, khi toàn bộ khu vực Trung Đông đã biến thành một vùng chiến sự, việc cho phép tàu thuyền của các nước chống lại Iran đi qua huyết mạch hàng hải này là điều phi lý. "Không có lý do gì để tàu thuyền của các quốc gia thù địch được phép đi qua eo biển Hormuz," ông Araghchi tuyên bố.

Quyết định này của Iran không chỉ xác lập lại quy tắc di chuyển tại một trong những eo biển quan trọng nhất thế giới mà còn gửi đi một thông điệp chính trị rõ ràng về việc phân định đồng minh và đối thủ trong cuộc xung đột hiện tại. 

Việc kiểm soát quyền tiếp cận eo biển Hormuz đang được Tehran sử dụng như một công cụ ngoại giao và quân sự sắc bén để bảo vệ lợi ích quốc gia và gây sức ép lên các bên đối lập.