Giới chức Mỹ cảnh báo lừa đảo dùng AI giả giọng người thân

Đầu dây bên kia là tiếng khóc cầu cứu của Fred, cậu con trai 16 tuổi của cô. Âm điệu, cách phát âm cho đến nhịp điệu run rẩy ấy giống con trai cô đến mức không thể hoài nghi. Kẻ lạ mặt thông báo bạn của Fred đã bị bắn chết, còn cậu đang bị bắt làm con tin. Benz được yêu cầu mang tiền mặt đến một cửa hàng Walmart gần đó để chuộc con.

Suốt 20 phút kinh hoàng, người mẹ ấy hoàn toàn suy sụp cho đến khi một bức ảnh chụp Fred đang cười tươi xem bóng đá được gửi tới, kéo cô trở về thực tại và nhận ra mình vừa là nạn nhân của một trò lừa đảo tinh vi. Giọng nói khiến cô tin tưởng thực chất chỉ là một sản phẩm sao chép từ trí tuệ nhân tạo (AI). Câu chuyện của Benz là lát cắt điển hình cho làn sóng tội phạm công nghệ cao đang bùng nổ, phá vỡ ranh giới giữa thật và giả để thao túng người thân trong gia đình.

Sự phát triển chóng mặt của AI đang cung cấp cho tội phạm mạng những công cụ sao chép giọng nói vô cùng thuyết phục. Chỉ bằng vài thao tác tìm kiếm đơn giản trên internet, bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận hàng loạt ứng dụng tạo giọng nói nhân tạo, phần lớn trong số đó hoàn toàn miễn phí. Đáng sợ hơn, các công cụ này chỉ cần một đoạn mẫu âm thanh thực tế vô cùng ngắn, đôi khi chỉ vài giây, được thu thập từ mạng xã hội hoặc hộp thư thoại để tạo ra một bản sao giống hệt đời thực.  

Ông Brian Long, giám đốc điều hành của công ty đào tạo chống gian lận AI Adaptive Security, chia sẻ: “Trước đây việc tạo ra những thứ này khá khó khăn. Giờ đây, bất cứ ai cũng có thể làm được trong vài giây. Chỉ cần một người ngồi trong phòng với bàn phím là có thể tạo ra vô số kẻ tấn công”. Từ các đoạn âm thanh thu thập được, AI dễ dàng xây dựng nên toàn bộ kịch bản hội thoại hoàn chỉnh.

Các vụ lừa đảo này thường tuân theo một công thức chung đánh vào tâm lý: một cuộc gọi đầy kịch tính mô tả người thân đang gặp tai nạn, bị bắt giữ hoặc vướng vào vòng lao lý cần tiền gấp. Để tăng thêm áp lực và tính xác thực, kẻ gian còn dàn dựng một "hỗn hợp âm thanh" khẩn cấp với sự xuất hiện của các nhân vật hư cấu khác như luật sư, nhân viên ngân hàng hoặc thư ký tòa án.

Tuy nhiên, mánh khóe nguy hiểm nhất của tội phạm không chỉ nằm ở sự hoàn hảo của công nghệ, mà là việc thao túng cảm xúc của nạn nhân. Ông Amit Gupta, phó chủ tịch quản lý sản phẩm tại công ty an ninh mạng Pindrop, phân tích rằng nhiều vụ lừa đảo khẩn cấp thậm chí không cần đến một bản sao giọng nói quá xuất sắc. Ông nhấn mạnh: “Một giọng nói cầu cứu chỉ cần nói: “Mẹ ơi, giúp con” hoặc “Bố ơi, con bị tai nạn” nghe vẫn có vẻ đáng tin trong vài giây. Mục tiêu không phải là sao chép giọng nói hoàn hảo. Mục tiêu là tạo ra đủ sự bất an và khẩn cấp về mặt cảm xúc để nạn nhân kịp hành động trước khi xác minh”.  

Chính sự bất an này đã khiến hàng triệu người sập bẫy. Theo số liệu từ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) công bố hồi tháng 4, chỉ riêng trong năm 2025, người dân nước này đã bị chiếm đoạt hơn 893 triệu USD do các vụ lừa đảo sử dụng AI, bao gồm cả công nghệ sao chép giọng nói.

Đối tượng bị nhắm đến nhiều nhất và dễ tổn thương nhất chính là người cao tuổi. Các chuyên gia liên tục cảnh báo về sự gia tăng đáng báo động của hình thức “lừa đảo nhằm vào người cao tuổi”. Báo cáo từ FBI cho thấy nhóm công dân trên 60 tuổi tại Mỹ đã gánh chịu thiệt hại kỷ lục lên đến hơn 7,7 tỷ USD trong năm 2025, đánh dấu một bước nhảy vọt nghiêm trọng so với năm 2024.