Hạ viện Mỹ thông qua nghị quyết "trói tay" Tổng thống Trump trong chiến dịch Iran

Cục diện chính trường Mỹ vừa chứng kiến một bước đi đầy kịch tính khi Hạ viện nước này tiến hành bỏ phiếu hôm 3/6. Với kết quả sít sao 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống, cơ quan lập pháp này đã chính thức thông qua nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh của Tổng thống Donald Trump trong các chiến dịch nhắm vào Iran.

Để đi đến được thắng lợi này, các nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ đã phải kiên trì theo đuổi và liên tục thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu giới hạn quyền lực Tổng thống ở cả hai mặt trận là Hạ viện và Thượng viện. Đáng chú ý, chiến dịch này đang có xu hướng lan tỏa mạnh mẽ khi nhận được thêm nhiều sự đồng thuận từ chính các thành viên thuộc đảng Cộng hòa của ông Trump trong những tuần vừa qua. Mặc dù vậy, để có thể chính thức được phê chuẩn hoàn toàn, bản nghị quyết này bắt buộc phải vượt qua được rào cản từ cả hai viện, song một điểm đặc biệt là nó sẽ không cần phải gửi tới bàn làm việc của Tổng thống Trump để ký ban hành.

Trước đó, cuộc bỏ phiếu mang tính quyết định này từng được lên lịch diễn ra vào ngày 21/5. Tuy nhiên, nhận thấy nguy cơ thất bại mười mươi do vấp phải tình trạng hàng loạt nghị sĩ vắng mặt, các nhà lãnh đạo thuộc đảng Cộng hòa đã đột ngột ra lệnh hủy bỏ cuộc bỏ phiếu vào phút chót.

Ngay trước khi các nghị sĩ bấm nút bỏ phiếu vào hôm qua, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã lên tiếng cảnh báo đầy gay gắt về những hệ lụy "rất tiêu cực" mà nghị quyết này có thể để lại cho các cuộc đàm phán quốc tế. Ông Johnson thẳng thắn bày tỏ quan điểm: "Tôi nghĩ rằng việc tước đi khả năng đàm phán của chính quyền và của Tổng tư lệnh quân đội ngay vào lúc này là một viễn cảnh rất nguy hiểm. Đó chính là những gì nghị quyết này đang làm. Nó làm yếu đi vị thế và đòn bẩy của chúng ta trong việc đàm phán hòa bình. Chiến dịch Cuồng nộ (chống lại Iran) đã kết thúc".

Người đứng đầu Hạ viện cũng khẳng định chắc nịch rằng mọi mục tiêu quân sự của Mỹ tại Iran đều đã được "định nghĩa rõ ràng" và "đạt được" một cách trọn vẹn. Tuyên bố này được đưa ra bất chấp việc một vài nhà lập pháp, bao gồm cả những người thuộc phe Cộng hòa, vẫn đang ráo riết đòi hỏi chính quyền phải cung cấp thêm các thông tin minh bạch. "Tổng thống đang trong quá trình hoàn tất một thỏa thuận hòa bình, và chúng ta phải cho phép ông ấy có quyền tự quyết để thực hiện điều đó. Tôi nghĩ một nghị quyết về quyền lực chiến tranh vào lúc này là rất không hợp thời điểm, đồng thời là một điều rất, rất tiêu cực và nguy hiểm cho đất nước", ông Johnson nhấn mạnh.

Trong một diễn biến đan xen đầy bất ngờ, các Tổng thanh tra đến từ ba cơ quan quyền lực gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) đã cùng phối hợp phát động một chiến dịch rà soát chung đối với toàn bộ cuộc chiến giữa Mỹ và Iran. Các cơ quan giám sát này cho biết, căn cứ theo quy định của luật pháp, họ có nghĩa vụ bắt buộc phải tiến hành điều tra đối với bất kỳ chiến dịch quân sự tại hải ngoại nào kéo dài quá thời hạn 60 ngày.

Động thái tuyên bố điều tra này mang một sức nặng chính trị vô cùng lớn. Nó gián tiếp bộc lộ góc nhìn pháp lý của các cơ quan giám sát, khi họ tin rằng cuộc chiến này trên thực tế đã kéo dài vượt ngưỡng 60 ngày kể từ thời điểm tiếng súng đầu tiên vang lên vào ngày 28/2. Đối chiếu theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, Tổng thống Mỹ hoàn toàn bị nghiêm cấm duy trì quân đội thực hiện các chiến dịch quân sự quá kỳ hạn 60 ngày nếu không có sự phê chuẩn chính thức từ phía Quốc hội.

Trên thực tế, chính quyền của Tổng thống Donald Trump chưa từng có bất kỳ động thái nào nhằm tìm kiếm sự chấp thuận như vậy cho chiến dịch mang tên "Cuồng nộ" chống lại Iran. Giải thích về sự mâu thuẫn này, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào tháng trước từng nêu rõ lập trường của mình khi cho rằng, chiếc đồng hồ đếm ngược 60 ngày của cuộc chiến thực chất đã được "tính lại từ đầu" ngay sau khi Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố về một lệnh ngừng bắn vào hồi tháng 4.