Sau đợt vượt biên quy mô lớn vào vùng lãnh thổ Ceuta, phần lớn người di cư đã tự nguyện trở về Ma Rốc. Biên giới vẫn căng thẳng, trong khi châu Âu tiếp tục tranh luận về cách ứng phó với cuộc khủng hoảng.

Chính phủ Tây Ban Nha cho biết phần lớn người di cư vượt biên vào vùng lãnh thổ Ceuta trong những ngày cuối tháng 7 đã tự nguyện quay trở lại Ma Rốc, giúp tình hình tại khu vực biên giới dần được kiểm soát sau làn sóng di cư quy mô lớn.

Theo thông tin từ Bộ Nội vụ Tây Ban Nha, khoảng 50.000 người đã vượt biên bằng đường bộ và đường biển kể từ sáng 30.7. Đến 18 giờ ngày 31.7 (giờ địa phương), ước tính có khoảng 48.300 người đã trở về Ma Rốc. Trong khi đó, người đứng đầu chính quyền Ceuta, ông Juan Jesus Vivas, cho biết tổng số người vượt biên trong vài ngày qua có thể lên tới 60.000 người.

Giới chức Tây Ban Nha cũng thông tin đã phát hiện 57 thi thể tại khu vực phía Tây Ban Nha gần đường biên giới với Ma Rốc. Nhà chức trách cho rằng có thể còn thêm thương vong ở phía bên kia biên giới. Một số nạn nhân được xác định tử vong do đuối nước, trong khi những người khác bị chèn ép khi tìm cách vượt qua đê chắn sóng nằm cạnh hàng rào biên giới.

Để ngăn dòng người tiếp tục tràn vào Ceuta, lực lượng an ninh Ma Rốc đã sử dụng dùi cui và hơi cay nhằm giải tán đám đông tại các cửa khẩu. Tại hiện trường, xe phun vòi rồng cũng được triển khai. Sau các cuộc đụng độ, nhiều phương tiện bị thiêu rụi, gồm một xe buýt và bảy ô tô.

01-1785567237-hang-chuc-nghin-nguoi-tu-roi-ceuta-sau-lan-song-vuot-bien-chua-tung-co-vao-tay-ban-nha
Người di cư tập trung tại thị trấn Fnideq của Ma Rốc sau khi trở lại từ vùng lãnh thổ Ceuta thuộc Tây Ban Nha hôm 31/7. Ảnh: Reuters.

Phía Tây Ban Nha tăng cường hiện diện quân sự dọc nhiều đoạn biên giới. Trong khi đó, hàng chục người di cư đứng trên các ngọn đồi phía Ma Rốc theo dõi tình hình nhưng không thể tiếp tục vượt biên. Nhiều người đã quay trở lại qua các trạm kiểm soát hoặc những khoảng hở trên hàng rào biên giới, cho biết họ không tìm được thức ăn cũng như nơi trú ẩn tại Ceuta.

Diễn biến tại Ceuta cũng làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều trong Liên minh châu Âu. Các nhà lãnh đạo nhiều quốc gia thành viên kêu gọi Tây Ban Nha nhanh chóng kiểm soát tình hình. Trong khi đó, Ý tuyên bố đình chỉ thỏa thuận Schengen không biên giới với Tây Ban Nha, động thái được dự báo sẽ ảnh hưởng đến hoạt động đi lại bằng đường hàng không và đường biển giữa hai nước. Madrid cho rằng quyết định này đi ngược các hiệp ước của EU.

Tại Pháp, Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez cho biết lực lượng cảnh sát tại khu vực biên giới với Tây Ban Nha sẽ được tăng cường gấp năm lần từ ngày 1.8, đồng thời mở rộng hoạt động giám sát trên không và tuần tra trên các tuyến tàu hỏa.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đề cập đến sự việc trong cuộc họp nội các, nhận định các vụ vượt biên tại Ceuta giống như một cuộc "xâm lược". Ông đồng thời liên hệ tình hình này với vấn đề nhập cư tại Mỹ và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.

Ở một diễn biến khác, Hiệp hội cảnh sát Guardia Civil của Tây Ban Nha cho rằng số lượng lực lượng làm nhiệm vụ tại hàng rào biên giới trong ngày 30.7 quá ít, khiến việc kiểm soát dòng người di cư gặp nhiều khó khăn.

Theo Bộ trưởng Chính sách Lãnh thổ Angel Victor Torres, một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến làn sóng vượt biên là phán quyết của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha được đưa ra hồi đầu tháng. Phán quyết này quy định những người di cư bị chặn trên biển khi tìm cách đến Ceuta hoặc Melilla không thể bị từ chối ngay lập tức tại biên giới, dù các chuyên gia nhận định điều đó không đồng nghĩa với việc họ sẽ không bị trục xuất sau đó.