Ít nhất 72 người đã thiệt mạng sau làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, kéo theo khủng hoảng nhân đạo và làm gia tăng căng thẳng ngoại giao tại châu Âu.
03-1785724305-hon-70-nguoi-thiet-mang-sau-lan-song-nguoi-di-cu-quy-mo-lon-tran-vao-ceuta
Lực lượng chức năng Tây Ban Nha hộ tống nhóm người di cư để đưa họ ra khỏi Tây Ban Nha. (Ảnh: Reuters)

Ceuta đang dần ổn định trở lại sau nhiều ngày chứng kiến dòng người di cư từ Morocco ồ ạt vượt biên vào vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha trong khoảng thời gian từ ngày 29 đến 31/7. Dù tình hình trên các tuyến phố đã lắng xuống, quân đội và lực lượng cảnh sát vẫn duy trì tuần tra thường xuyên nhằm đảm bảo an ninh.

Trên vùng biển giáp hàng rào biên giới kéo dài ra Địa Trung Hải, các xuồng cứu hộ liên tục hoạt động. Khu vực này cũng vừa được tăng cường thêm rào chắn nổi dài 500 m nhằm kiểm soát tình trạng vượt biên.

Theo giới chức Tây Ban Nha, phần lớn trong khoảng 60.000 người di cư đã tự nguyện quay trở lại Morocco, chỉ còn một số nhóm nhỏ vẫn xuất hiện trong thành phố. Đại diện chính phủ Tây Ban Nha tại Ceuta, ông Miguel Angel Perez Triano, cho biết ít nhất 72 người đã thiệt mạng trong đợt di cư quy mô lớn này.

Ghi nhận tại Ceuta ngày 1/8 cho thấy nhiều trẻ vị thành niên là người di cư đang tập trung tại một khu công nghiệp bỏ hoang, trong khi một số khác ngủ ngay trên vỉa hè. Aziz Dabch, công dân Morocco 41 tuổi, cho biết phần lớn những đứa trẻ có mặt tại đây đều mong muốn được đến Tây Ban Nha.

Trong khi đó, lực lượng an ninh Tây Ban Nha tiếp tục triển khai các biện pháp kiểm soát. Một nhóm gồm 9 người di cư đã bị binh sĩ bắt giữ gần khu vực cảng Ceuta. Lực lượng Phòng vệ Dân sự cũng đưa nhiều người lên xe buýt để đưa trở lại cửa khẩu, chuẩn bị hồi hương về Morocco. Tại khu vực biên giới, công nhân đang thu dọn rác, quần áo và nhiều vật dụng bị bỏ lại sau đợt vượt biên.

Đợt di cư vào Ceuta được đánh giá là lớn nhất từ trước đến nay, đồng thời làm bùng phát cuộc khủng hoảng ngoại giao đối với Tây Ban Nha khi nhiều đối tác châu Âu lên tiếng chỉ trích chính sách nhập cư của Madrid.

Một số nhà phân tích nhận định Morocco có thể đã nới lỏng kiểm soát biên giới để tạo sức ép ngoại giao với Tây Ban Nha trong bối cảnh Madrid cải thiện quan hệ với Algeria. Trước đó, vào năm 2021, khoảng 10.000 người di cư cũng từng tràn vào Ceuta sau khi Morocco giảm kiểm soát tại khu vực biên giới.

Đến nay, giới chức Morocco vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức về diễn biến mới. Tuy nhiên, nhiều người vượt biên cho biết họ đã nghe thông tin cửa khẩu được mở trước khi quyết định di chuyển.

Trước tình hình này, Liên minh châu Âu dự kiến tổ chức cuộc họp trực tuyến vào ngày 4/8 sau khi 22 quốc gia thành viên ký thư kêu gọi họp khẩn nhằm thống nhất các biện pháp phối hợp, ngăn chặn những đợt vượt biên mất kiểm soát trong thời gian tới.

Cùng ngày 1/8, Italy thông báo tạm thời đình chỉ áp dụng quy định thuộc Hiệp định Schengen với Tây Ban Nha trong thời hạn một tháng. Sau động thái này, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đã gửi thư tới lãnh đạo các nước EU, bày tỏ quan điểm chỉ trích phản ứng của một số quốc gia thành viên là "ích kỷ".