Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang khi lực lượng Houthi hôm 10/9 tuyên bố đã làm chủ thành phố cảng Mocha của Yemen và đang mở rộng mũi tiến công dọc bờ Biển Đỏ nhằm hướng tới các hòn đảo chiến lược.

Diễn biến quân sự kể trên đặt tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Bab el-Mandeb, một trong những hành lang vận tải đường biển quan trọng bậc nhất hành tinh, trước nguy cơ bị bóp nghẹt, theo giới phân tích.

11-1789092432-houthi-chiem-thanh-pho-cang-yemen-de-doa-tuyen-dau-qua-bien-do-cua-saudi-arabia
Tàu thuyền trên eo biển Bab El-Mandeb (Ảnh minh họa: Reuters)

Theo các nguồn tin quân sự từ chính phủ Yemen, đà tiến của Houthi đã áp sát quần đảo Hanish. Trước tình thế đó, các cánh quân của chính phủ Yemen do Ả Rập Xê Út hậu thuẫn cũng đang khẩn trương dịch chuyển xuống phía nam, hướng về Dhubab và đảo Perim nhằm bảo vệ những vị trí quan trọng đối với quyền kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb.  

Việc tuyến giao thương Biển Đỏ đứng trước nguy cơ rơi vào tay Houthi mang lại tác động địa chính trị sâu sắc. Giới phân tích nhìn nhận rằng viễn cảnh này có thể trao cho Iran lợi thế chiến lược lớn trong cuộc đối đầu với Mỹ, đặc biệt khi các huyết mạch dầu mỏ trọng yếu khác vốn đã bị siết chặt.

Hiện tại, Saudi Arabia, một trong những quốc gia xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, ngày càng lệ thuộc vào tuyến vận tải Biển Đỏ do tình hình xung đột trước đó đã đẩy eo biển Hormuz vào trạng thái gần như tê liệt.  

Trước diễn biến phức tạp, Đặc phái viên Liên Hợp Quốc về Yemen Hans Grundberg cảnh báo việc Houthi nắm quyền kiểm soát Mocha đã đưa lực lượng này hiện diện trực tiếp ngay sát một trong những eo biển trọng yếu nhất toàn cầu, dấy lên mối quan ngại sâu sắc đối với tự do hàng hải quốc tế.

Đại diện của Mỹ tại Liên Hợp Quốc gay gắt cáo buộc Houthi là “công cụ của Iran”. Đáp lại, lực lượng Houthi khẳng định các hoạt động quân sự của họ hoàn toàn mang tính phòng vệ, đồng thời tuyên bố sẽ chấm dứt nếu các chiến dịch không kích nhắm vào Yemen được bãi bỏ.

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung ảnh hưởng mạnh mẽ tới thị trường quốc tế. Giá dầu thô Brent đã bật tăng tới 4%, vượt ngưỡng 105 USD/thùng. Cùng lúc đó, thị trường tiêu dùng nội địa Mỹ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề khi giá dầu diesel trung bình tại quốc gia này lần đầu tiên vượt mốc 6 USD/gallon.  

Làn sóng xung đột bùng phát giữa lúc mối quan hệ giữa Washington và Tehran vẫn còn căng thẳng. Mỹ gần đây thông báo có tiến triển trong nỗ lực hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz, song các hoạt động lưu thông đường biển tại đây trên thực tế lại suy giảm rõ rệt ngay khi giao tranh bùng phát trở lại. 

Số liệu sơ bộ ghi nhận chỉ vỏn vẹn 7 con tàu vượt qua eo biển Hormuz trong ngày 9/9, giảm tới một nửa so với mức trung bình 10 ngày trước đó.

PV (SHTT)