Iran cảnh báo các tàu bị cho là vi phạm quy định quá cảnh eo biển Hormuz có thể bị phạt, bắt giữ hoặc tịch thu, làm gia tăng lo ngại đối với hoạt động vận tải trên tuyến hàng hải chiến lược.
24-1787543944-iran-canh-bao-tau-qua-eo-bien-hormuz-co-the-bi-bat-giu-hoac-tich-thu
Tàu chở dầu thô Odessa, chở dầu thô của UAE sau khi đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters

Ngày 23/8, Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) do Iran kiểm soát đưa ra cảnh báo về những biện pháp có thể áp dụng với các tàu bị cáo buộc không tuân thủ quy định của Tehran khi đi qua eo biển Hormuz.

Trong loạt bài đăng trên mạng xã hội X, PGSA cho biết các tàu vi phạm quy trình của Iran có thể bị hạn chế quyền quá cảnh trong những lần tiếp theo. Các hình thức xử lý được nêu gồm phạt tiền, bắt giữ và tịch thu.

Cơ quan này đồng thời khuyến nghị các chủ hàng vận chuyển hàng hóa đến hoặc đi từ Vịnh Ba Tư kiểm tra danh sách “Các tàu không tuân thủ” do Iran công bố trước khi thuê phương tiện vận tải biển, nhằm hạn chế những rắc rối có thể phát sinh.

Theo thông báo của PGSA, kể từ ngày 23/8, các tàu có hành động hợp tác với những phương tiện nằm trong danh sách đen của Iran cũng có nguy cơ bị đưa vào danh sách này. Quy định được áp dụng cả với những tàu tham gia chuyển hàng giữa các phương tiện đang di chuyển, chuyển tải tại các điểm trung gian và những hoạt động tương tự.

Những tàu muốn được đưa ra khỏi danh sách đen phải gửi yêu cầu chính thức tới cơ quan chức năng Iran, trong đó nêu rõ lý do và căn cứ cho đề nghị.

Cảnh báo mới được đưa ra trong bối cảnh hoạt động hàng hải qua Hormuz đang đối mặt với nhiều rủi ro. Tuyến đường thủy này nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Biển Arab, đồng thời giữ vai trò quan trọng đối với vận chuyển năng lượng.

Trước đó, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei từng cảnh báo Tehran có thể ngăn chặn toàn bộ hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Ông cho biết Iran có thể tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này nếu các nước láng giềng hỗ trợ Mỹ gây sức ép và ảnh hưởng tới nền kinh tế Iran.

Trong khi đó, Mỹ được dự báo sẽ tăng thêm các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran trong ngày 24/8, còn các cuộc đàm phán giữa hai bên vẫn rơi vào bế tắc.

Iran và Mỹ từng ký một biên bản ghi nhớ vào tháng 6 với sự trung gian của Pakistan và Qatar, nhằm chấm dứt các hành động thù địch bắt đầu từ tháng 2 và tiếp tục đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng. Tuy nhiên, tiến trình sau đó đình trệ do bất đồng liên quan đến việc thực hiện biên bản cũng như các quy định về lưu thông tại eo biển Hormuz.

Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cảnh báo Hormuz chưa thể được xem là tuyến hàng hải an toàn khi tàu thuyền vẫn đứng trước nguy cơ bị tấn công từ lực lượng Iran hoặc Mỹ, trong bối cảnh Washington đang áp lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Những cảnh báo mới từ Tehran vì vậy có thể làm gia tăng thêm áp lực đối với các hoạt động vận tải qua một trong những tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới, nơi bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến nguồn cung dầu mỏ và thị trường năng lượng toàn cầu.