Sau khi kết thúc thời hạn 2 tháng miễn phí theo thỏa thuận chấm dứt xung đột ký kết với Mỹ, Iran sẽ chính thức triển khai thu phí dịch vụ đối với tất cả các tàu bè di chuyển qua eo biển chiến lược Hormuz.

Phát biểu trên sóng truyền hình quốc gia ngày 17/6, Chủ tịch Quốc hội kiêm Trưởng phái đoàn đàm phán Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, khẳng định cục diện tại eo biển Hormuz sẽ không quay trở lại trạng thái như trước khi xung đột nổ ra.

"Iran có quyền chủ quyền đối với eo biển Hormuz và việc thu phí dịch vụ là hoàn toàn hợp pháp", ông Ghalibaf tuyên bố.

18-1781745304-iran-lap-quy-che-moi-thu-phi-toan-bo-tau-qua-eo-bien-hormuz
Eo biển Hormuz.

Quyết định này được đưa ra ngay sau khi cả Mỹ và Iran xác nhận nguyên thủ hai nước đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm chấm dứt hoàn toàn các hành động quân sự. Theo ông Ghalibaf, cơ chế thu phí sẽ được kích hoạt ngay khi thời gian 60 ngày miễn phí quy định trong MOU kết thúc.

Cùng ngày, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết Tehran đang trong quá trình hoàn thiện một cơ chế vận hành mới cho eo biển Hormuz dưới sự phối hợp chặt chẽ với Oman - quốc gia cùng nằm bên bờ eo biển này.

Iran đã chủ động tham vấn Oman từ lâu, đồng thời thảo luận với một số quốc gia liên quan trong khu vực.

Quy chế mới nhằm bảo đảm an ninh hàng hải cho các tàu thuyền qua lại, song song với việc khẳng định mạnh mẽ chủ quyền và thẩm quyền tối cao của Iran tại khu vực.

MOU lịch sử giữa Mỹ và Iran được hoàn tất vào ngày 14/6 vừa qua, khép lại chuỗi đàm phán căng thẳng kéo dài nhiều tháng do Pakistan làm trung gian, cùng sự hỗ trợ của các nước trong khu vực.

Theo các điều khoản đã thống nhất, mọi hoạt động quân sự (bao gồm cả tại Lebanon) phải dừng lại ngay lập tức; Mỹ gỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran.

Eo biển Hormuz chính thức hoạt động trở lại để phục vụ giao thương quốc tế. Phía Mỹ công bố, Iran sẽ nỗ lực tối đa để bảo đảm các tàu thương mại được đi lại an toàn và không phải nộp phí trong vòng 60 ngày,.áp dụng cho tuyến đường từ vịnh Ba Tư đến biển Oman và ngược lại.

Trong thời gian này, Iran sẽ tiếp tục đối thoại với Oman và các nước ven vịnh Ba Tư để định hình phương án quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tương lai, đảm bảo phù hợp với luật pháp quốc tế. Sau thời hạn 60 ngày xác minh và đàm phán song song này, hai bên sẽ hướng tới giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng khác như: xóa bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt, chương trình hạt nhân, tái thiết kinh tế và thiết lập cơ chế giám sát thực thi thỏa thuận.

TN (SHTT)