Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam vừa đề xuất phía Iran xem xét tạo điều kiện cho tàu Việt Nam và thuyền viên Việt Nam được lưu thông qua eo biển Hormuz. Kiến nghị được đưa ra trong bối cảnh khu vực Trung Đông tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro liên quan đến an ninh hàng hải, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải biển Trung Đông và chuỗi cung ứng năng lượng.

Ngày 27/3, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết đã gửi báo cáo tới Bộ Xây dựng về các giải pháp tăng cường bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng hải quốc tế, đặc biệt tại khu vực Trung Đông. Nội dung trọng tâm liên quan đến việc duy trì hoạt động ổn định của tàu Việt Nam trong bối cảnh tình hình an ninh hàng hải có nhiều biến động phức tạp, nhất là tại khu vực eo biển Hormuz.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, cơ quan này đã phối hợp tổ chức cuộc họp với Cục Lãnh sự, Vụ Trung Đông thuộc Bộ Ngoại giao, cùng đại diện một số cơ quan ngoại giao và doanh nghiệp vận tải biển. Các doanh nghiệp vận tải biển Trung Đông hiện đang có đội tàu hoạt động thường xuyên, trong đó có tàu Việt Nam và tàu mang cờ nước ngoài nhưng thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam.

Báo cáo từ các doanh nghiệp cho thấy hiện có khoảng 19 tàu đang tham gia hoạt động vận tải biển Trung Đông, gồm 4 tàu treo cờ Việt Nam và 15 tàu treo cờ nước ngoài. Các doanh nghiệp vận tải biển kiến nghị cần sớm có cơ chế hỗ trợ từ phía Việt Nam để làm việc với Iran, nhằm đảm bảo an toàn hàng hải và tạo điều kiện cho tàu Việt Nam lưu thông qua eo biển Hormuz.

Trên cơ sở đó, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng có văn bản trao đổi với Bộ Ngoại giao để làm việc với phía Iran. Mục tiêu là đề nghị Iran xem xét tạo điều kiện cho tàu Việt Nam, thuyền viên Việt Nam và các doanh nghiệp vận tải biển Trung Đông được lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, khu vực có vai trò chiến lược đối với tuyến hàng hải quốc tế.

Đáng chú ý, đề xuất cũng đưa ra cơ chế phân nhóm ưu tiên đối với các loại tàu hoạt động qua eo biển Hormuz. Theo đó, nhóm ưu tiên thứ nhất là tàu mang cờ Việt Nam, thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam, vận chuyển hàng hóa từ Trung Đông về Việt Nam và ngược lại. Đây là nhóm tàu Việt Nam giữ vai trò trực tiếp trong chuỗi vận tải biển Trung Đông.

Nhóm ưu tiên thứ hai là tàu mang cờ nước ngoài nhưng thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam, với thuyền viên là công dân Việt Nam. Nhóm thứ ba là tàu mang cờ nước ngoài, thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam, thuyền viên quốc tế, phục vụ hoạt động thương mại ngoài lãnh thổ Việt Nam. Tất cả đều nằm trong phạm vi vận tải biển Trung Đông và chịu tác động từ an ninh hàng hải tại khu vực eo biển Hormuz.

Ngoài vấn đề lưu thông, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cũng đề nghị phía Iran xem xét ban hành thông báo chính thức cho phép tàu Việt Nam hoạt động qua eo biển Hormuz. Văn bản này được cho là cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp vận tải biển Trung Đông có thể mua bảo hiểm chiến tranh, trong bối cảnh nhiều hãng bảo hiểm quốc tế từ chối nếu thiếu xác nhận từ phía Iran, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh hàng hải.

Song song với đó, cơ quan này kiến nghị Bộ Xây dựng tiếp tục phối hợp Bộ Ngoại giao chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam tại khu vực Trung Đông theo dõi sát tình hình, kịp thời cung cấp thông tin hỗ trợ tàu Việt Nam khi phát sinh sự cố liên quan đến an ninh hàng hải hoặc các rủi ro tại eo biển Hormuz.

Trong cùng ngày, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cũng gửi thêm đề xuất về chính sách thu phí hàng hải nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vận tải biển Trung Đông. Theo đó, Cục đề nghị xem xét điều chỉnh mức phí, lệ phí đối với tàu thuyền ra vào cảng, đặc biệt trong bối cảnh chi phí nhiên liệu và vận hành đội tàu Việt Nam đang gia tăng.

Cơ quan này cũng nhấn mạnh, với hoạt động vận tải biển quốc tế, chính sách thu phí cần hài hòa giữa quy định trong nước và thông lệ quốc tế, tránh tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp vận tải biển Trung Đông. Đồng thời, việc điều chỉnh cần cân nhắc để không ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của tàu Việt Nam trên các tuyến hàng hải quốc tế.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để đảm bảo an toàn cho tàu Việt Nam hoạt động trong khu vực Trung Đông, duy trì ổn định chuỗi vận tải biển Trung Đông trong thời gian tới.