Giữa bối cảnh Eo biển Hormuz đang rơi vào tình trạng tê liệt, Tehran đã dội một gáo nước lạnh vào các tuyên bố của Nhà Trắng khi công khai thách thức Mỹ triển khai tàu chiến vào khu vực Vịnh Ba Tư "nếu dám".
16-1773635405-iran-ra-loi-thach-thuc-danh-thep-sau-tuyen-bo-xoa-so-hai-quan-cua-ong-trump
Phát ngôn viên IRGC Ali Mohammad Naini. Ảnh: Rasthaber

Ngày 15/3, phát ngôn viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tướng Ali Mohammad Naini, đã đưa ra những phát biểu đầy tính đối đầu nhắm thẳng vào Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thông qua hãng thông tấn Tasnim, ông Naini đặt câu hỏi đầy mỉa mai: "Chẳng phải Tổng thống Trump nói rằng hải quân Iran đã bị hủy diệt rồi sao? Nếu đúng là vậy, hãy để ông ấy điều tàu chiến vào Vịnh Ba Tư, nếu ông ấy dám".

Lời thách thức này được đưa ra ngay sau khi ông Trump bày tỏ kỳ vọng các đồng minh châu Âu và Trung Quốc sẽ hỗ trợ rà phá thủy lôi và khai thông dòng chảy thương mại tại Hormuz. Tổng thống Mỹ thậm chí còn dùng tương lai của NATO để gây sức ép, khẳng định rằng một phản ứng tiêu cực từ các đồng minh sẽ dẫn đến những hệ lụy tồi tệ cho liên minh quân sự này.

Sự căng thẳng tại "túi mật" của ngành năng lượng thế giới đang ở mức báo động đỏ. Theo dữ liệu từ trang Marine Traffic, lưu lượng tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz đã sụt giảm kỷ lục tới 90% kể từ khi cuộc khủng hoảng bùng phát. Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) xác nhận môi trường an ninh tại đây vẫn cực kỳ "nghiêm trọng" với ít nhất 20 tàu thuyền bị tấn công tại khu vực Vịnh Ba Tư, Hormuz và Vịnh Oman.

Việc tuyến hàng hải huyết mạch này bị tê liệt đang gây ra những cơn địa chấn cho kinh tế toàn cầu, bởi đây là lộ trình vận chuyển của 20% lượng dầu thô trên toàn thế giới. Dù trong 3 ngày qua chưa ghi nhận thêm sự cố mới, nhưng sự gián đoạn vận hành hạ tầng kéo dài đang khiến thị trường năng lượng đứng ngồi không yên.

16-1773635405-iran-ra-loi-thach-thuc-danh-thep-sau-tuyen-bo-xoa-so-hai-quan-cua-ong-trump
Vị trí Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Trong một diễn biến liên quan, các nguồn tin từ Wall Street Journal tiết lộ ông Trump đang lên kế hoạch thông báo thành lập một liên minh quốc tế nhằm hộ tống tàu hàng qua eo biển trong vài ngày tới. Tuy nhiên, thành phần các quốc gia tham gia "liên minh hộ tống" này vẫn còn là một ẩn số lớn.

Về phía ngoại giao, những nỗ lực đối thoại dường như vẫn đang đi vào ngõ cụt. Trong khi ông Trump tuyên bố Iran đang khao khát một thỏa thuận ngừng bắn, thì phía Tehran lại thẳng thừng bác bỏ và khẳng định "không thấy lý do gì để đối thoại với Mỹ". Dẫu vậy, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vẫn để ngỏ một cánh cửa hẹp khi tuyên bố sẵn sàng thương lượng với các quốc gia khác về việc cho phép tàu dầu đi qua eo biển, miễn là không phải với Washington.