Iran khẳng định sẽ không từ bỏ quyền kiểm soát và lợi ích tại eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố sẵn sàng chiến đấu đến "hơi thở cuối cùng".

Ngày 14/7, Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn quân đội Iran, cáo buộc Mỹ vi phạm bản ghi nhớ đã ký giữa hai bên khi thiết lập một tuyến hàng hải mới tại eo biển Hormuz, bất chấp việc Washington trước đó được cho là đã chấp nhận phương án điều phối hoạt động hàng hải của Tehran.

Theo ông Akraminia, eo biển Hormuz sẽ không thể được mở lại bằng các biện pháp quân sự hay những hành động mà Iran cho là thù địch từ phía Mỹ. Ông nhấn mạnh con đường duy nhất để khôi phục hoạt động bình thường tại khu vực này là Washington phải tôn trọng các quyền của Iran và thực hiện đầy đủ những cam kết trong bản ghi nhớ về chấm dứt xung đột.

Đại diện quân đội Iran đồng thời tái khẳng định lực lượng vũ trang nước này sẽ bảo vệ quyền lợi quốc gia tại Hormuz đến cùng, không chấp nhận bất kỳ sự nhượng bộ nào. Ông cũng cho biết quân đội Iran có trách nhiệm phải báo thù cho những người đã thiệt mạng, đặc biệt là cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.

Theo thông tin được đề cập, ông Ali Khamenei cùng nhiều quan chức và chỉ huy quân sự Iran đã thiệt mạng trong chiến dịch không kích do Mỹ và Israel tiến hành vào cuối tháng 2.

14-1784040251-iran-tuyen-bo-bao-ve-eo-bien-hormuz-den-hoi-tho-cuoi-cung
Chuẩn tướng Mohammad Akraminia phát biểu tại Tehran, Iran hôm 14/7. Ảnh: IRNA

Trong khi đó, tình hình an ninh tại Iran tiếp tục diễn biến phức tạp. Đài truyền hình quốc gia IRIB cho biết đã xảy ra năm vụ nổ tại khu vực phía tây thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam nước này. Đây là địa điểm từng nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công, gần nhất là ngày 13/7 khi một quả đạn rơi xuống khu vực phía tây thành phố.

Hãng thông tấn bán chính thức Fars cũng ghi nhận các vụ nổ tại hai thành phố Bushehr và Choghadak thuộc tỉnh Bushehr. Theo Phó tỉnh trưởng phụ trách an ninh và chính trị Ehsan Jahaniyan, bốn địa điểm ở thành phố Bushehr đã bị trúng đạn vào khoảng giữa trưa 14/7.

Giới chức địa phương cũng cho biết hai thành phố Abadan và Mahshahr tiếp tục hứng chịu các cuộc tấn công vào đầu giờ chiều cùng ngày. Tuy nhiên, phía Mỹ chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào nhận trách nhiệm về những vụ tập kích này.

Trước đó, khu vực từng trải qua khoảng ba tuần tương đối yên ắng sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ vào giữa tháng 6. Tuy nhiên, căng thẳng nhanh chóng gia tăng khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế thiết lập một tuyến hàng hải mới nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman ở phía nam eo biển Hormuz, đồng thời khuyến khích các tàu thương mại sử dụng tuyến đường này thay vì đi qua vùng biển thuộc lãnh hải Iran.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cáo buộc Washington đang áp đặt ý chí đối với Oman khi thúc đẩy hoạt động lưu thông trên tuyến hàng hải mà Tehran xem là trái phép. Sau đó, nhiều tàu hàng đi qua khu vực bị tấn công, kéo theo các đợt đáp trả quân sự liên tiếp giữa Iran và Mỹ.

Hormuz là eo biển có vị trí chiến lược nằm giữa Iran và Oman, giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của các quốc gia vùng Vịnh. Trước khi xung đột bùng phát, khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu được vận chuyển qua tuyến hàng hải này.

Iran nhiều lần cảnh báo sẽ đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả sức ép từ phương Tây và đã thực hiện động thái này sau khi bị Mỹ cùng Israel tấn công hồi tháng 2. Diễn biến đó đã gây xáo trộn thị trường năng lượng thế giới, đồng thời tạo thêm sức ép buộc các bên hướng tới lệnh ngừng bắn và tìm kiếm giải pháp hòa bình.

Đối với Tehran, eo biển Hormuz không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn được xem là lợi ích chiến lược gắn liền với an ninh quốc gia. Vì vậy, Iran khẳng định sẽ không từ bỏ quyền kiểm soát khu vực này trong bất kỳ hoàn cảnh nào, dù trên bàn đàm phán hay trong xung đột quân sự.

Thùy Dương (SHTT)