Một bước đi đầy bất ngờ từ Washington đang khiến các đồng minh châu Âu đứng ngồi không yên.

Theo nguồn tin từ tờ New York Times, chính phủ Mỹ đang có dự định rút một phần ba số lượng tiêm kích cùng hàng loạt máy bay quân sự và tàu chiến chiến lược vốn được bố trí để phục vụ cho các hoạt động của khối liên minh quân sự NATO tại khu vực này.

Dẫn lời hai quan chức cấp cao của châu Âu, tờ báo Mỹ tiết lộ kế hoạch cắt giảm quy mô lớn này đã được Washington chính thức truyền đạt bằng văn bản đến các quốc gia đồng minh vào đầu tháng 6. Nội dung chi tiết trong văn bản cho thấy một sự sụt giảm nghiêm trọng về lực lượng tác chiến. Cụ thể, Mỹ dự kiến sẽ cắt bớt 50 chiếc tiêm kích F-15E và F-16, kéo giảm quy mô từ 150 chiếc xuống chỉ còn 100 chiếc. Không dừng lại ở đó, số lượng máy bay tuần thám biển cũng bị thu hẹp từ 26 chiếc xuống 15 chiếc, và toàn bộ 8 máy bay tiếp dầu hiện có sẽ bị rút đi hoàn toàn.

13-1781315847-ke-hoach-rut-bot-13-tiem-kich-phuc-vu-nato-cua-my-khien-chau-au-lo-sot-vo
Tiêm kích F-16 Mỹ cất cánh từ căn cứ không quân Spangdahlem ở Đức hồi tháng 1. Ảnh: USAF

Trên mặt biển và lòng đại dương, bức tranh phòng thủ cũng không mấy khả quan hơn. Washington lên phương án điều chuyển một tàu ngầm mang tên lửa cùng một nhóm tác chiến tàu sân bay sang khu vực khác. Đồng thời, một trong hai phi đội oanh tạc cơ từng được chỉ định tham gia các nhiệm vụ bảo vệ an ninh ở châu Âu cũng sẽ phải thay đổi địa điểm đóng quân.

Trước những số liệu cụ thể được truyền thông phanh phui, Lầu Năm Góc đã từ chối đưa ra bình luận trực tiếp. Thay vào đó, cơ quan này chỉ dẫn lại tuyên bố khái quát từ Bộ tư lệnh Lực lượng Mỹ tại châu Âu (EUCOM) đưa ra vào tuần trước về ý định thu hẹp sự hiện diện quân sự tại đây. Mặc dù lộ trình chính thức chưa được công bố, song các quan chức Mỹ tiết lộ với New York Times rằng quá trình rút quân này sẽ diễn ra rất sớm, với tốc độ nhanh hơn rất nhiều so với những gì các quốc gia châu Âu có thể lường trước và chuẩn bị.

Đây được xem là minh chứng rõ ràng nhất từ trước đến nay phản ánh mức độ giảm bớt cam kết với NATO từ chính quyền của Tổng thống Donald Trump. Trong suốt nhiều năm qua, ông Trump liên tục phàn nàn về việc Mỹ phải gánh vác trách nhiệm quá lớn cho liên minh này. Ông đã nhiều lần lên tiếng thúc giục các quốc gia châu Âu phải tự nâng cao năng lực quốc phòng mà không được dựa dẫm vào Mỹ, thậm chí từng đe dọa sẽ rút Washington khỏi khối liên minh. Dù trước đây chính quyền của ông mới chỉ thông báo về các đợt rút binh sĩ quy mô nhỏ ở một số quốc gia riêng lẻ, nhưng kế hoạch tổng thể lần này lại cho thấy một sự sụt giảm hỗ trợ toàn diện chưa từng có cho NATO nói chung.

Sự rút lui đột ngột của quân đội Mỹ được dự báo sẽ giáng một đòn mạnh, gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cốt lõi của NATO. Việc thiếu hụt các khí tài chiến lược sẽ làm suy giảm nghiêm trọng khả năng theo dõi các tàu ngầm của Nga, đồng thời làm yếu đi phương án phản công bằng tên lửa tầm xa Tomahawk vào sâu trong lãnh thổ đối phương nếu chẳng may xảy ra các kịch bản xung đột vũ trang tại khu vực này.