Mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa Mỹ và Anh đang đứng trước những thử thách nghiêm trọng khi Tổng thống Donald Trump liên tục tung ra những lời chỉ trích nặng nề nhắm vào Thủ tướng Keir Starmer. Theo tiết lộ mới nhất từ tờ Telegraph ngày 5/3, nhà lãnh đạo Mỹ được cho là đã gọi người đứng đầu Chính phủ Anh là “kẻ thất bại” trong một bữa tối riêng tư diễn ra gần đây.

Nguồn tin thân cận cho biết phát ngôn này phản ánh quan điểm cứng rắn của ông Trump khi cho rằng ông Starmer “không còn tương lai chính trị”. Đây là một sự thay đổi thái độ đáng kinh ngạc, bởi trước đó không lâu, chính Tổng thống Mỹ từng mô tả vị Thủ tướng Anh là một “người chiến thắng”. Sự xoay chuyển này đánh dấu một nốt trầm mới trong quan hệ ngoại giao giữa Washington và London.

Căng thẳng không chỉ dừng lại ở những nhận xét cá nhân. Tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã công khai công kích cách điều hành của ông Starmer, tuyên bố thẳng thừng rằng nhà lãnh đạo Anh “không phải là Winston Churchill”. Ông cáo buộc các quyết định đối ngoại của London đang làm tổn hại đến trật tự quan hệ quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh xung đột với Iran đang gia tăng.

Bên cạnh đó, ông Trump còn can thiệp sâu vào các vấn đề nội bộ của Anh khi gọi chính sách nhập cư và năng lượng của nước này là “tồi tệ”. Ông thúc giục chính phủ của ông Starmer cần phải mở rộng khai thác dầu khí ở Biển Bắc và quyết liệt loại bỏ các “tòa án Sharia”.

Một trong những nguyên nhân chính khiến ông Trump bày tỏ sự “rất thất vọng” chính là quyền sử dụng các căn cứ quân sự của Anh. Theo các báo cáo, London ban đầu đã từ chối để Mỹ thực hiện các cuộc không kích từ các căn cứ của Không quân Hoàng gia (RAF), viện dẫn lý do cần phải tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp quốc tế.

Trước những sóng gió này, Thủ tướng Keir Starmer đã lên tiếng bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng ông đang làm suy yếu mối quan hệ song phương. Ông nhấn mạnh rằng máy bay Mỹ vẫn đang hoạt động tại các căn cứ ở Anh, đồng thời nhắc lại việc tiêm kích Anh đang tích cực bắn hạ tên lửa và UAV để bảo vệ sinh mạng người Mỹ tại Trung Đông. Theo ông Starmer, bản chất của "mối quan hệ đặc biệt" nằm ở việc chia sẻ tình báo hàng ngày, chứ không phải ở những phát ngôn nhất thời của Tổng thống Mỹ.

Trong khi London và Washington đang căng thẳng, các đồng minh khác tại châu Âu cũng bày tỏ sự thận trọng. Từ Rome, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni khẳng định sẽ tiếp tục tôn trọng các thỏa thuận sử dụng căn cứ quân sự với Mỹ, nhưng tuyên bố rõ ràng rằng Italy “không ở trong chiến tranh và không muốn tham gia chiến tranh”. Bà cho biết chính phủ Italy sẽ tham vấn quốc hội trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào vượt quá phạm vi hỗ trợ hậu cần đơn thuần.

Hiện nay, Italy cùng với Anh, Pháp và Đức đang cân nhắc các kế hoạch hỗ trợ phòng thủ cho các quốc gia vùng Vịnh để bảo vệ công dân và binh sĩ đang đồn trú tại đây. Các nhà lãnh đạo châu Âu lo ngại rằng bất kỳ sự leo thang xung đột nào cũng có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường, đặc biệt là nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng toàn cầu.

QT (SHTT)