Mỹ chính thức khởi động giai đoạn hai tại Gaza: Hướng tới phi quân sự hóa toàn diện và tái thiết

aA

Tiến trình hòa bình tại dải Gaza vừa bước sang một chương mới đầy quyết liệt. Ngày 14/1, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump tại Trung Đông, ông Steve Witkoff, đã chính thức thông báo khởi động giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn, đặt trọng tâm vào việc "phi quân sự hóa hoàn toàn" và xây dựng lại dải đất vốn đã bị tàn phá bởi xung đột.

Mỹ tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza. Ảnh: The New York Times.

Theo tuyên bố từ phía Washington, mục tiêu cốt lõi của giai đoạn này là giải giáp toàn bộ những đối tượng vũ trang trái phép tại Gaza. Đây được xem là bước đi then chốt để đảm bảo an ninh bền vững trước khi bắt tay vào công cuộc tái thiết quy mô lớn.

Trước đó, giai đoạn một của thỏa thuận (bắt đầu từ ngày 10/10/2025) đã đạt được những kết quả nhất định trong việc trao đổi con tin lấy tù nhân Palestine. Dù quân đội Israel đã rút một phần qua "Ranh giới Vàng", họ hiện vẫn duy trì quyền kiểm soát trên phần lớn lãnh thổ Gaza. Trong thời gian thực hiện giai đoạn một, cường độ các cuộc không kích đã giảm xuống, tuy nhiên các đợt tấn công vẫn khiến khoảng 450 người Palestine thiệt mạng và vấn đề giải giáp phong trào Hamas vẫn chưa đi đến hồi kết.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong kế hoạch của Mỹ là việc thành lập "ủy ban quốc gia quản lý Gaza". Ủy ban này sẽ bao gồm các chuyên gia kỹ trị người Palestine, đóng vai trò cơ quan điều hành dải đất trong giai đoạn chuyển tiếp. Dù ông Witkoff chưa công bố danh tính cụ thể, nhưng Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty tiết lộ các bên đã thống nhất được danh sách 15 thành viên.

Hai gương mặt tiềm năng được nhắc đến cho vị trí lãnh đạo ủy ban là ông Ali Shaath, cựu quan chức chính quyền Palestine, và ông Majed Abu Ramadan, người đứng đầu cơ quan y tế Palestine. Hoạt động của ủy ban này dự kiến sẽ dưới sự giám sát của nhà ngoại giao kỳ cựu người Bulgaria, ông Nickolay Mladenov – người đang nỗ lực thúc đẩy các cuộc đối thoại trực tiếp giữa Israel và Palestine.

Tuy nhiên, cơ chế vận hành này vẫn đang chờ đợi sự phê chuẩn cuối cùng từ một "hội đồng hòa bình" do đích thân Tổng thống Trump đứng đầu. Hội đồng này, dự kiến quy tụ các lãnh đạo thế giới, sẽ sớm được công bố danh sách thành viên trong những ngày tới để trao thẩm quyền chính thức cho ủy ban quản lý Gaza.

Cùng với việc công bố lộ trình hòa bình, đặc phái viên Steve Witkoff cũng không quên gửi đi những thông điệp răn đe mạnh mẽ. Mỹ yêu cầu Hamas phải thực hiện đầy đủ mọi nghĩa vụ, đặc biệt là việc trao trả ngay lập tức hài cốt của các con tin đã thiệt mạng. Washington khẳng định nếu Hamas không tuân thủ các điều kiện đề ra, lực lượng này sẽ phải đối mặt với "những hậu quả nghiêm trọng".

Với việc giai đoạn hai chính thức khởi động, thế giới đang kỳ vọng vào một sự thay đổi thực chất trên thực địa, nơi việc giải giáp các nhóm vũ trang và sự xuất hiện của một bộ máy quản lý dân sự mới sẽ mở đường cho sự hồi sinh của Gaza sau chuỗi ngày dài chìm trong khói lửa.