Mỹ đe dọa chấm dứt đàm phán nếu Iran thu phí eo biển Hormuz

Căng thẳng giữa Washington và Tehran vừa tiếp tục leo thang sau khi giới chức Mỹ liên tiếp đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm vào kế hoạch áp đặt chi phí vận tải của Iran tại eo biển Hormuz – tuyến đường thủy huyết mạch lưu thông tới một phần năm lượng dầu mỏ toàn cầu. Xuất hiện tại Phòng Bầu dục vào ngày 24/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định một thỏa thuận cuối cùng với Iran sẽ không bao gồm bất kỳ khoản phí hàng hải nào, đồng thời tuyên bố "điều đó là không thể chấp nhận được đối với tôi".

Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ cũng chia sẻ trên mạng xã hội rằng phía Iran từng đưa ra bảo đảm với Washington về việc không thu thuế quan, phí bảo hiểm hay bất kỳ khoản chi phí nào khác đối với các tàu thuyền di chuyển qua khu vực này. Ông Trump cảnh báo gay gắt rằng nếu Iran đơn phương phá vỡ cam kết, các cuộc đàm phán giữa hai nước sẽ lập tức bị chấm dứt. Mặc dù bản ghi nhớ được ký kết vào tuần trước tạm thời không cho phép Tehran thu phí trong vòng 60 ngày tới, song văn bản này vẫn để ngỏ khả năng trên sau khi thời hạn kết thúc. Văn bản cũng nêu rõ việc đi lại qua eo biển sẽ được thảo luận cùng các quốc gia Vùng Vịnh và Mỹ kiên quyết không chấp nhận một cơ chế ưu tiên mang lại bất lợi cho mình.

Cùng ngày, trong chuyến công tác tới Kuwait nhằm trấn an các đồng minh trong khu vực về lợi ích an ninh từ bản ghi nhớ chung, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng tái khẳng định lập trường vững chắc của Washington. Ông Rubio nhấn mạnh cả thế giới sẽ phản đối cơ chế thu phí trên một tuyến đường thủy quốc tế và cảnh báo Tehran bắt buộc phải tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận hòa bình song phương, bằng không Tổng thống Trump sẽ có rất nhiều lựa chọn để đối phó.

Bất chấp những lời răn đe từ đồng minh phương Tây, phía Iran vẫn thể hiện quyết tâm thiết lập một quy định mới. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, tuần này xác nhận Tehran đang hoàn thiện cơ chế quản lý mới cho eo biển Hormuz dưới sự phối hợp cùng quốc gia ven biển còn lại là Oman. Đại diện Iran khẳng định nước này sẽ tiến hành thu phí đối với các dịch vụ tại eo biển nhằm bảo đảm việc quá cảnh an toàn, đồng thời giữ vững chủ quyền và thẩm quyền hợp pháp của Iran đối với tuyến đường hải trình quan trọng này.