Với 50 phiếu thuận, Thượng viện Mỹ vừa chính thức thông qua nghị quyết hạn chế quyền hành quân sự của Tổng thống Donald Trump đối với Iran. Bước đi này phản ánh nỗi lo ngại sâu sắc từ lưỡng đảng trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ.
24-1782260816-thuong-vien-my-giang-don-bieu-tuong-bo-phieu-siet-quyen-luc-chien-tranh-cua-ong-trump-tai-iran
Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Quyết định lịch sử diễn ra vào ngày 23/6 đánh dấu lần đầu tiên Thượng viện Mỹ thành công trong việc thông qua một nghị quyết yêu cầu Tổng thống Donald Trump phải rút quân khỏi các xung đột với Iran, trừ khi nhận được sự chấp thuận chính thức từ Quốc hội. Trước đó, văn bản này đã được Hạ viện phê chuẩn trong tháng.

Kết quả 50 phiếu ủng hộ và 48 phiếu chống thể hiện một sự đảo chiều ngoạn mục so với 9 lần nỗ lực thất bại trước đây của Thượng viện. Chiến thắng của phe thúc đẩy nghị quyết đến từ việc bốn thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa tiếp tục đứng về phía đảng Dân chủ, kết hợp với sự vắng mặt của hai thành viên Cộng hòa khác, bao gồm Thượng nghị sĩ Mitch McConnell do đang phải nằm viện. Ở chiều ngược lại, Thượng nghị sĩ John Fetterman đại diện bang Pennsylvania là thành viên Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống.

Về mặt pháp lý, do đây là một "nghị quyết đồng thời" đã được cả hai viện thông qua mà không cần chữ ký của Tổng thống, văn bản này không mang hiệu lực bắt buộc mà chủ yếu mang tính biểu tượng. Dù vậy, theo hãng thông tấn AP, động thái này là minh chứng rõ nét cho thấy sự lo ngại ngày càng lớn ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa về tình hình xung đột Trung Đông cũng như các thỏa thuận của ông Trump với Iran. Cuộc chiến này đã gây ra nhiều hệ lụy trực tiếp khi làm nghẽn các tuyến thương mại, đẩy giá năng lượng leo thang và đè nặng áp lực lên cử tri Mỹ vốn đang khốn đốn vì lạm phát trước kỳ bỏ phiếu giữa kỳ vào tháng 11.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, đã chỉ trích gay gắt chiến dịch của Tổng thống Trump tại Iran là một "sai lầm lịch sử" khiến người dân phải trả giá, đồng thời nhận định đây sẽ là một trong những bước đi tồi tệ nhất trong lịch sử đối ngoại của nước Mỹ.

Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, Tổng thống bắt buộc phải có sự phê chuẩn từ Quốc hội trong vòng 60 ngày kể từ khi triển khai quân đội tham gia xung đột. Phe Dân chủ và các nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ nghị quyết khẳng định rằng cuộc chiến vẫn đang tiếp diễn quá thời hạn luật định, nhất là khi ông Trump liên tục đe dọa tung ra các đòn tấn công mới.

Ngược lại, Nhà Trắng kiên quyết phản đối và cho rằng các nỗ lực hạn chế quyền lực này là vi hiến. Phía chính quyền ông Trump lập luận xung đột thực chất đã chấm dứt theo thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 4. Việc trói tay Tổng thống vào lúc này có thể làm suy yếu vị thế của nước Mỹ trên bàn đàm phán trong quá trình hướng tới một thỏa thuận cuối cùng với Iran.