Quyết định của loạt nước đồng minh được xem là một đòn giáng mạnh vào các kế hoạch tác chiến của Washington trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang liên tục gia tăng áp lực lên Tehran.

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông vừa bước sang một giai đoạn phức tạp mới khi hai đồng minh chiến lược của Mỹ là Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đồng loạt đưa ra tuyên bố "đóng cửa" không phận và lãnh thổ đối với các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.

29-1769702053-my-gap-kho-tai-trung-dong-khi-cac-dong-minh-vung-vinh-tu-choi-ho-tro-tan-cong-iran.jpg
Nhiều nước Trung Đông đồng loạt đưa ra tuyên bố "đóng cửa" không phận và lãnh thổ đối với các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.

Trong một cuộc điện đàm trực tiếp với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman đã khẳng định vương quốc này sẽ không để lãnh thổ hay không phận của mình trở thành bàn đạp cho bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Iran. Ngay sau đó, phía UAE cũng đưa ra lập trường tương tự khi tuyên bố từ chối cung cấp hỗ trợ hậu cần hoặc cho phép các căn cứ trên đất nước mình phục vụ cho các "hành động quân sự thù địch" hướng về phía Tehran.

Động thái này đẩy Mỹ vào một thế bài hóc búa về mặt chiến thuật, bởi cả hai quốc gia vùng Vịnh này hiện đang là nơi đồn trú của những khí tài quân sự và lực lượng quan trọng của Mỹ. Hiện có hơn 2.300 binh sĩ Mỹ đang hiện diện tại Ả Rập Xê Út, trong khi UAE là nơi đóng quân của khoảng 5.000 quân nhân tại căn cứ không quân chiến lược Al Dhafra. Theo giới phân tích, việc từ chối này là nỗ lực của các nước vùng Vịnh nhằm tránh bị kéo vào một vòng xoáy xung đột toàn diện và bảo vệ bản thân trước nguy cơ trả đũa từ phía Iran.

Dù kịch bản quân sự trở nên rủi ro và phức tạp hơn, các chuyên gia quân sự cho rằng điều này vẫn không thể ngăn cản hoàn toàn ý định của Mỹ. Thực tế, Tổng thống Trump đã ra lệnh triển khai một "hạm đội hùng mạnh" đến khu vực, bao gồm nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, các phi đội máy bay chiến đấu và hệ thống phòng thủ tên lửa. Với sự bổ sung của tàu khu trục USS Delbert D. Black, số lượng tàu chiến thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tại đây đã lên tới ít nhất 10 chiếc. Washington khẳng định đây là màn phô trương sức mạnh nhằm gây sức ép lên chương trình hạt nhân của Iran, dù vẫn tuyên bố để ngỏ cánh cửa ngoại giao.

Phản ứng trước các động thái tăng cường quân sự của Mỹ, giới lãnh đạo Iran đã đưa ra những cảnh báo đanh thép. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Tehran sẵn sàng trả đũa quyết liệt nếu bị tấn công, điều này sẽ đặt hàng nghìn binh sĩ Mỹ trong khu vực vào tình thế nguy hiểm. Đồng thời, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đã ở trạng thái sẵn sàng cao nhất để đáp trả "ngay lập tức và mạnh mẽ" trước bất kỳ hành động xâm phạm nào.

Mặc dù cả hai phía đều nhắc đến khả năng đàm phán, nhưng sự thiếu tin tưởng vẫn bao trùm. Phía Iran tuyên bố chỉ đối thoại nếu có sự "chân thành", trong khi Mỹ vẫn tiếp tục duy trì áp lực quân sự tối đa. Cuộc đối đầu này đang đặt khu vực Trung Đông vào một trạng thái cân bằng mong manh, nơi mà sự lựa chọn đứng ngoài cuộc của các đồng minh vùng Vịnh đã làm thay đổi đáng kể cán cân chiến lược giữa các cường quốc.