Mỹ và Iran bước vào giai đoạn căng thẳng nguy hiểm

Sau hàng loạt cảnh báo cứng rắn, Tổng thống Trump cho biết một lực lượng hải quân lớn của Mỹ, do tàu sân bay USS Abraham Lincoln dẫn đầu, đã hiện diện tại Trung Đông và tiến sát bờ biển Iran.

Theo ông, quy mô của lực lượng này còn vượt trội so với nhóm tàu từng được triển khai gần Venezuela. Nhóm tác chiến được cho là bao gồm các tàu khu trục lớp Arleigh Burke, trang bị tên lửa hành trình Tomahawk có khả năng tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Iran.

Những động thái quân sự này đã khiến bầu không khí an ninh khu vực thêm căng thẳng. Theo Al Jazeera, Tehran cảnh báo sẽ đáp trả mọi cuộc tấn công của Mỹ bằng các đòn đánh nhắm vào những căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú. Trước đó, vào tháng 6/2025, Iran từng tiến hành tấn công căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar sau khi các cơ sở hạt nhân của nước này bị ném bom.

Trên mạng xã hội Truth Social ngày 28/1, Tổng thống Trump tái khẳng định Mỹ sẵn sàng hành động quân sự nếu Iran không chấp nhận đàm phán về chương trình hạt nhân. Ông mô tả “một hạm đội khổng lồ” đang di chuyển nhanh chóng về phía Iran, với sức mạnh và mục tiêu rõ ràng, sẵn sàng hành động quyết liệt nếu cần thiết.

Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh ông mong muốn Tehran sớm ngồi vào bàn đàm phán để đạt được một thỏa thuận không có vũ khí hạt nhân, đồng thời cảnh báo rằng nếu Iran từ chối, những đợt tấn công tiếp theo có thể còn khốc liệt hơn.

Những phát biểu cứng rắn này được đưa ra trong bối cảnh Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran sẽ không nối lại đàm phán khi nguy cơ bị tấn công vẫn hiện hữu. Ông khẳng định đàm phán không thể song hành với các mối đe dọa và Iran không chấp nhận đối thoại dưới áp lực.

Cùng thời điểm, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc điện đàm với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman sau khi tàu sân bay Mỹ xuất hiện tại khu vực. Trong cuộc trao đổi, ông Pezeshkian chỉ trích các lời đe dọa từ Washington, cho rằng chúng chỉ làm gia tăng bất ổn và phá hoại an ninh khu vực.

Văn phòng tổng thống Iran nhấn mạnh các biện pháp gây sức ép và hành động thù địch gần đây không làm suy yếu ý chí hay khả năng ứng phó của người dân Iran.

Về phía Saudi Arabia, Thái tử Mohammed bin Salman tái khẳng định cam kết của Riyadh đối với ổn định và an ninh khu vực, đồng thời nhấn mạnh sẽ không cho phép lãnh thổ hay không phận nước này bị sử dụng cho các hành động quân sự chống lại Iran. UAE cũng phát đi tín hiệu tương tự trong bối cảnh cả hai quốc gia đều có sự hiện diện của lực lượng Mỹ.

Nguy cơ đối đầu lan rộng khiến nhiều bên trong khu vực gia tăng các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Ngày 28/1, Bộ Ngoại giao Ai Cập cho biết Ngoại trưởng nước này đã lần lượt trao đổi với Ngoại trưởng Iran và đặc phái viên Mỹ, nhằm tìm kiếm giải pháp giảm leo thang và ngăn khu vực rơi vào vòng xoáy bất ổn mới.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho rằng việc tấn công Iran hoặc châm ngòi cho một cuộc xung đột mới sẽ là sai lầm. Ông kêu gọi Mỹ và Iran tiếp cận từng vấn đề một, bắt đầu từ hồ sơ hạt nhân, đồng thời đề nghị Tehran tăng cường các biện pháp xây dựng lòng tin trong khu vực.

Giữa những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía, giới quan sát lo ngại Trung Đông đang đứng trước một giai đoạn đầy rủi ro, khi chỉ một tính toán sai lầm cũng có thể dẫn tới xung đột trên diện rộng.