Ba nước Mỹ, Israel và Lebanon vừa chính thức ký kết một thỏa thuận khung quan trọng tại Washington vào ngày 26/6, đặt nền móng chấm dứt hoàn toàn xung đột và chính thức khép lại tình trạng chiến tranh kéo dài.
27-1782552104-my-israel-lebanon-ky-ket-thoa-thuan-khung-lich-su-mo-loi-cho-hoa-binh-trung-dong
Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio (đứng chính giữa), đại sứ Israel Yechiel Leiter (ngồi bên trái) và đại sứ Lebanon Nada Hamadeh (ngồi bên phải) tham dự lễ ký kết vào ngày 26/6. Ảnh: Reuters.

Văn kiện lịch sử này là quả ngọt sau 5 vòng đàm phán căng thẳng tại thủ đô Washington của Mỹ. Phát biểu về sự kiện này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định thỏa thuận sẽ thiết lập khuôn khổ hướng tới "hòa bình và an ninh lâu dài", dù vậy ông cũng lưu ý đây mới chỉ là "khởi đầu của khởi đầu" và chặng đường thực thi phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. 

Về phía các bên liên quan, Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh Moawad kỳ vọng đây là bước đi đầu tiên giúp khôi phục chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và đưa người dân trở về nhà an toàn. Trong khi đó, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter tuyên bố con đường hòa bình đã mở ra khi Iran và Hezbollah bị loại khỏi tiến trình này.

Theo nội dung do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố, thỏa thuận quy định Israel và Lebanon cam kết chấm dứt hoàn toàn xung đột và giải quyết tận gốc rễ mọi nguyên nhân chiến tranh. Một quy trình cụ thể đã được thiết lập để quân đội Lebanon khôi phục quyền kiểm soát trên toàn bộ lãnh thổ, song song với việc giải giáp có kiểm chứng đối với các nhóm vũ trang phi nhà nước, đặc biệt là Hezbollah. 

Khi quá trình này diễn ra ổn định, quân đội Israel sẽ rút dần khỏi lãnh thổ Lebanon. Trước mắt, lực lượng Israel sẽ cho phép quân đội Lebanon tiếp quản kiểm soát tại hai khu vực thí điểm ở phía nam và phía bắc sông Litani để bắt đầu quá trình tái thiết dưới sự hỗ trợ của quốc tế.

Mặc dù thỏa thuận mang tính bước ngoặt đã được ký kết, song hố sâu khác biệt giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah vẫn lộ rõ. Thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem lên tiếng khẳng định Tel Aviv buộc phải rút quân "vô điều kiện" và không có lựa chọn nào khác. 

Ngược lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố trong một video ghi hình sẵn rằng quốc gia này không có kế hoạch rút quân cho đến khi Hezbollah hoàn toàn buông bỏ vũ khí. Để giám sát và thúc đẩy thỏa thuận, Ngoại trưởng Rubio cho biết một nhóm công tác quân sự do Mỹ hỗ trợ sẽ tham gia vào quy trình giải giáp lực lượng và cơ sở hạ tầng của Hezbollah.

Bên cạnh các giải pháp an ninh, Washington cam kết cung cấp 100 triệu USD viện trợ nhân đạo phối hợp với Liên Hợp Quốc, đồng thời hoàn trả 30 triệu USD nhằm nâng cao năng lực cho quân đội Lebanon. Những động thái này được kỳ vọng sẽ giải quyết cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ ngày 2/3, thời điểm Lebanon bị kéo vào vòng xoáy xung đột Trung Đông sau khi Hezbollah nã rocket vào Israel để trả đũa việc lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát, dẫn đến các chiến dịch không kích và đưa quân qua biên giới của Israel.