Mỹ phối hợp Nigeria tiêu diệt phó thủ lĩnh toàn cầu tại châu Phi

Bàn cờ chống khủng bố quốc tế vừa ghi nhận một bước ngoặt quan trọng khi sào huyệt ẩn náu của một trong những kẻ bị săn lùng gắt gao nhất thế giới bị triệt hạ. Ngày 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức đưa ra thông báo chấn động về việc lực lượng quân đội Mỹ và Nigeria vừa thực hiện thành công một chiến dịch quân sự chung nhằm loại bỏ tận gốc một mắt xích tối cao trong bộ máy điều hành của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Theo tuyên bố từ người đứng đầu Nhà Trắng, chiến dịch đặc biệt này được triển khai dựa trên chỉ thị trực tiếp từ chính ông. Các binh sĩ dũng cảm của quân đội Mỹ đã đồng hành và phối hợp chặt chẽ cùng các lực lượng vũ trang Nigeria để thực hiện một nhiệm vụ có mức độ phức tạp cực kỳ cao. 

Toàn bộ kế hoạch hành động đã được vạch ra một cách tỉ mỉ, chi tiết từ trước và được các binh sĩ hai nước thực hiện một cách hoàn hảo tuyệt đối tại thực địa, dẫn đến cái chết của Abu-Bilal al-Minuki, nhân vật giữ vai trò phó thủ lĩnh toàn cầu của IS.

Nhận định về kẻ vừa bị hạ sát, Tổng thống Donald Trump không ngần ngại mô tả al-Minuki chính là tên khủng bố hoạt động tích cực nhất trên thế giới ở thời điểm hiện tại. Vị lãnh đạo nước Mỹ cũng vạch trần ảo tưởng của đối phương khi cho rằng bản thân có thể an toàn ẩn mình tại lục địa đen. Ông khẳng định Abu-Bilal al-Minuki nghĩ rằng mình có thể dễ dàng trốn tránh tại châu Phi, song tên này hoàn toàn không thể biết được rằng các cơ quan chức năng của Mỹ luôn sở hữu những nguồn tin tình báo mật được liên tục cập nhật từng phút, từng giờ về mọi đường đi nước bước cũng như các hoạt động mà hắn đang ráo riết tiến hành.

Ngay sau thông báo từ phía Mỹ, Tổng thống Bola Tinubu cùng đại diện quân đội Nigeria cũng đã lên tiếng xác nhận toàn bộ thông tin về trận đánh này. Tổng thống Tinubu khẳng định các lực lượng quân đội nước này đã duy trì một mối quan hệ phối hợp hết sức chặt chẽ với phía Mỹ trong một chiến dịch hành động vô cùng táo bạo. Kết quả này đã giáng một đòn nặng nề, trực diện vào tận hàng ngũ lãnh đạo cốt cán của tổ chức khủng bố quốc tế IS.

Cái chết của Abu-Bilal al-Minuki được đánh giá là một tổn thất không thể bù đắp đối với mạng lưới khủng bố toàn cầu. Tổng thống Donald Trump khẳng định chắc chắn rằng vụ hạ sát al-Minuki lần này sẽ khiến cho quy mô và năng lực hoạt động trên phạm vi toàn cầu của IS bị suy giảm một cách đáng kể trong thời gian tới. 

Nhằm bảo mật cho các hoạt động quân sự tiếp theo, cả phía Mỹ và Nigeria đều quyết định giữ kín và không công bố bất kỳ chi tiết chuyên sâu nào liên quan đến diễn biến cụ thể của chiến dịch bủa vây, cũng như vị trí ẩn náu chính xác của tên phó thủ lĩnh này trước khi bị tiêu diệt.

Để thấy rõ tầm ảnh hưởng đáng sợ của al-Minuki, cần nhìn lại hồ sơ đen tối của tên này từ nhiều năm trước. Vào năm 2023, chính phủ Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc lên al-Minuki, đồng thời chính thức liệt kẻ này vào danh sách đen các đối tượng "khủng bố toàn cầu". 

Các tài liệu được Bộ Ngoại giao Mỹ công bố thời điểm đó đã bóc trần vị trí đầu sỏ của al-Minuki khi xác định hắn là thủ lĩnh cấp cao của toàn bộ mạng lưới IS tại vùng Sahel — một khu vực địa lý chiến lược nằm ngay phía nam sa mạc Sahara. 

Nguy hiểm hơn, al-Minuki còn là một thành viên then chốt nằm trong cơ quan quyền lực tối cao của IS, chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc đưa ra các hướng dẫn hoạt động cụ thể và quản lý nguồn tài trợ khổng lồ cho các chiến dịch khủng bố trên toàn thế giới.

Sự trỗi dậy và bành trướng của al-Minuki tại châu Phi diễn ra trong bối cảnh tổ chức IS đang tìm cách dịch chuyển trọng tâm hoạt động. Sau cột mốc năm 2019, IS đã hoàn toàn bị đánh bật và không còn nắm quyền kiểm soát bất kỳ vùng lãnh thổ cụ thể nào tại hai căn cứ địa cũ là Syria và Iraq. 

Dẫu vậy, một số lượng lớn các tay súng cực đoan của tổ chức này vẫn âm thầm lẩn trốn và tiến hành các hoạt động du kích tại khu vực Trung Đông. Song song với đó, tổ chức khủng bố này vẫn cố gắng xây dựng và duy trì một sự hiện diện đáng kể, có tầm ảnh hưởng lớn tại một số khu vực thuộc Tây Phi nhằm biến nơi đây thành bàn đạp mới.

Chiến tích tiêu diệt được phó thủ lĩnh toàn cầu của IS không chỉ là một thắng lợi thuần túy về mặt quân sự, mà còn mang ý nghĩa chính trị to lớn đối với mối quan hệ hợp tác giữa Washington và Abuja. 

Hiện tại, quân đội Nigeria đang phải căng mình mở các chiến dịch càn quét quy mô lớn nhằm chống lại các nhóm vũ trang cực đoan dị giáo trên lãnh thổ, trong đó hai mục tiêu hàng đầu là chi nhánh của IS tại châu Phi cùng nhóm phiến quân Boko Haram.

Trước khi đạt được thành quả chung này, mối quan hệ hợp tác giữa hai nước từng rơi vào giai đoạn trầm lắng với không ít hoài nghi. Từ cuối năm ngoái, chính phủ Nigeria đã phải đối mặt với những lời chỉ trích và cáo buộc gay gắt từ phía Mỹ khi Washington cho rằng quốc gia châu Phi này vẫn "không nỗ lực đủ" và chưa thực sự quyết liệt trong các chiến dịch đối phó với các tay súng Hồi giáo cực đoan đang hoành hành.

Tuy nhiên, những nỗ lực phối hợp âm thầm giữa hai quốc gia vẫn liên tục được đẩy mạnh qua thời gian để đập tan các hoài nghi. Vào tháng 12/2025, lực lượng quân đội Mỹ đã phối hợp hành động cùng Nigeria thực hiện một chiến dịch không kích dữ dội vào khu vực bang Sokoto, nhắm trúng các vị trí đồn trú chiến lược của quân khủng bố IS tại đây. 

Nhằm nâng cao năng lực chiến đấu cho nước sở tại, phía Mỹ cũng đã quyết định triển khai hàng trăm binh sĩ dày dặn kinh nghiệm tới trực tiếp Nigeria để làm nhiệm vụ hỗ trợ hậu cần và huấn luyện chuyên sâu cho quân đội nước này. Việc hạ bệ thành công kẻ đầu sỏ al-Minuki chính là quả ngọt lớn nhất, minh chứng cho tính hiệu quả từ cam kết hợp tác quân sự bền bỉ giữa Mỹ và Nigeria trong cuộc chiến quét sạch bóng tối khủng bố.