Mỹ tuyên bố thiết lập "trật tự mới" tại Venezuela: Trung Quốc có thể ở lại nhưng phải tuân thủ luật chơi của Washington

aA

Giữa bối cảnh căng thẳng leo thang sau chiến dịch quân sự tại Venezuela, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright vừa đưa ra những tuyên bố quan trọng về tương lai của ngành dầu mỏ quốc gia Nam Mỹ này. Theo đó, Washington sẵn sàng chấp nhận sự hiện diện của Trung Quốc, nhưng với điều kiện Mỹ phải là "lực lượng chi phối".

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright (Ảnh: Reuters).

Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Mornings with Maria của Fox Business Network, Bộ trưởng Chris Wright khẳng định Mỹ hoàn toàn có thể đạt được một sự cân bằng nhất định với Trung Quốc tại Venezuela. Tuy nhiên, ông Wright vạch ra một ranh giới đỏ rõ rệt: Washington sẽ không bao giờ để quốc gia Mỹ Latinh này trở thành một "quốc gia phụ thuộc" vào Bắc Kinh.

"Miễn là Mỹ là lực lượng chi phối, pháp quyền được bảo đảm và Mỹ kiểm soát dòng chảy dầu mỏ, thì mọi thứ sẽ ổn", ông Wright nhấn mạnh. Theo người đứng đầu ngành năng lượng Mỹ, Venezuela dưới tầm ảnh hưởng của Washington vẫn có thể duy trì các hoạt động thương mại với Trung Quốc, nhưng chỉ khi Mỹ giữ vai trò là đối tác chiến lược và chính yếu.

Chiến lược này đi kèm với tham vọng khôi phục ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela thông qua các tập đoàn khổng lồ. Ông Wright kỳ vọng hãng năng lượng Chevron sẽ nhanh chóng mở rộng quy mô hoạt động, trong khi các "ông lớn" khác như ConocoPhillips và ExxonMobil cũng đang tích cực tìm kiếm cơ hội đóng góp vào quá trình này.

Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh không giấu nổi sự phẫn nộ trước những động thái áp đặt từ phía Washington. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, bà Mao Ninh, đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ việc Mỹ sử dụng vũ lực và yêu cầu Venezuela phải dành sự ưu tiên tuyệt đối cho Mỹ trong việc khai thác tài nguyên.

Bà Mao Ninh khẳng định sự hợp tác giữa Trung Quốc và Venezuela là quan hệ giữa các quốc gia có chủ quyền, được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế. "Các quyền lợi hợp pháp của Trung Quốc và các quốc gia khác tại Venezuela phải được bảo vệ", bà nhấn mạnh. Phía Trung Quốc cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ không chỉ xâm phạm chủ quyền của Venezuela mà còn đang đe dọa nghiêm trọng đến sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Giới chuyên gia nhận định rằng lợi ích của Trung Quốc tại Venezuela đang bị ảnh hưởng trực tiếp bởi tham vọng của Mỹ. Theo các số liệu mới nhất, trong năm 2024, Trung Quốc đã chi khoảng 1,6 tỷ USD để mua hàng hóa từ Venezuela, trong đó dầu mỏ chiếm tới một nửa giá trị.

Hiện nay, Mỹ đang thúc giục các doanh nghiệp nội địa đổ hàng tỷ USD để phục hồi hệ thống hạ tầng dầu mỏ vốn đã xuống cấp của Venezuela. Dù vậy, nội bộ ngành năng lượng Mỹ cũng có những rạn nứt khi một số lãnh đạo điều hành bày tỏ sự thất vọng vì không được mời tham dự cuộc họp quan trọng tại Nhà Trắng diễn ra vào ngày 9/1 vừa qua.

Tuyên bố của Bộ trưởng Chris Wright cho thấy một tầm nhìn về một Venezuela mới, nơi Mỹ nắm giữ quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ khổng lồ nhưng vẫn để ngỏ một khe cửa hẹp cho thương mại quốc tế, với điều kiện mọi hoạt động phải diễn ra dưới sự giám sát và luật chơi do Washington thiết lập.