NATO tăng cường an ninh Bắc Cực, Greenland trở thành tâm điểm chiến lược mới

Sau cuộc gặp tại Brussels (Bỉ), ông Mark Rutte khẳng định NATO sẽ đẩy mạnh hợp tác nội khối để củng cố năng lực răn đe và phòng thủ tại Bắc Cực. Tổng Thư ký NATO nhấn mạnh liên minh đang hợp tác chặt chẽ để đảm bảo an ninh và an toàn cho toàn bộ NATO, đồng thời coi Bắc Cực là một phần không thể tách rời trong cấu trúc an ninh chung của khối.

Cùng quan điểm, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho rằng phòng thủ và an ninh tại Bắc Cực không chỉ là vấn đề riêng của các quốc gia ven Bắc Băng Dương mà là trách nhiệm chung của toàn bộ NATO. Bà Frederiksen nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường mức độ tham gia của liên minh quân sự này trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt.

Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra chỉ ít ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông và Tổng Thư ký NATO đã đạt được một thỏa thuận khung liên quan tới Greenland vào ngày 21/1. Dù chi tiết cụ thể của thỏa thuận này chưa được công bố, nhiều nguồn tin cho biết việc NATO tăng cường an ninh tại Bắc Cực, bao gồm khu vực xung quanh Greenland, là một phần quan trọng trong kế hoạch nói trên.

Theo Thủ tướng Frederiksen, các quốc gia thành viên NATO đã thống nhất về nhu cầu thiết lập một sự hiện diện lâu dài tại Bắc Cực. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận rằng, dù đã có đề xuất thành lập một nhiệm vụ mới của NATO tại khu vực này, các kế hoạch triển khai cụ thể trên thực địa vẫn chưa chính thức được khởi động.

Giới quan sát nhận định, trong bối cảnh mới, Đan Mạch và Mỹ nhiều khả năng sẽ tiến hành đàm phán lại Hiệp ước quốc phòng ký năm 1951, vốn cho phép Mỹ triển khai lực lượng quân sự tại Greenland. Thủ tướng Đan Mạch cho biết các cuộc thảo luận sắp tới với Washington sẽ tập trung vào vấn đề an ninh, đồng thời nhấn mạnh việc bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Greenland là ưu tiên không thể nhân nhượng.

Về phía Greenland, Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen khẳng định mọi thỏa thuận liên quan đến vùng lãnh thổ tự trị này phải có sự tham gia của chính quyền Greenland cũng như Vương quốc Đan Mạch. Trước đó, ngày 22/1, ông Nielsen tuyên bố Greenland mong muốn tiến hành đối thoại hòa bình với Mỹ, song nhấn mạnh lập trường rõ ràng rằng Greenland hiện muốn tiếp tục là một phần của Đan Mạch và mọi hành vi xâm phạm chủ quyền đều là “lằn ranh đỏ”.

Thủ hiến Greenland cũng nhấn mạnh ưu tiên hợp tác với Đan Mạch, Liên minh châu Âu (EU) và NATO thay vì Mỹ, đồng thời cho biết ông không nắm được nội dung cụ thể của thỏa thuận khung mà Tổng thống Trump đề cập sau cuộc gặp với Tổng Thư ký NATO. Những phát biểu này cho thấy Greenland đang nỗ lực khẳng định vai trò chủ thể của mình trong các vấn đề an ninh và địa chính trị liên quan trực tiếp đến tương lai của hòn đảo chiến lược này.

Việc NATO nhất trí tăng cường an ninh tại Bắc Cực được xem là dấu hiệu cho thấy khu vực này đang nổi lên như một điểm nóng mới trong tính toán chiến lược toàn cầu, nơi các vấn đề về quốc phòng, chủ quyền và cân bằng quyền lực sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý đặc biệt của cộng đồng quốc tế trong thời gian tới.