Nghi vấn trục trặc máy tính khiến tiêm kích F-16V của Đài Loan lao xuống biển

Theo những nhận định mới nhất từ giới chức Đài Loan vào ngày 7/1, hệ thống máy tính nhiệm vụ mô-đun (MMC) được cho là nguyên nhân chính dẫn đến vụ tai nạn của chiếc F-16V trên vùng biển phía nam căn cứ Hoa Liên. Chu Minh Khánh, chỉ huy Không đoàn số 27, giải thích rằng MMC đóng vai trò là cơ quan điều khiển trung tâm, quản lý từ hỏa lực đến dữ liệu hiển thị trên màn hình trước mặt phi công.

Trong vụ việc xảy ra đêm 6/1, một sự cố nghiêm trọng với MMC đã khiến đường bay của phi cơ không thể hiển thị, trực tiếp tước đi thông tin về độ cao của phi công. Điều này đặc biệt nguy hiểm khi máy bay đang thực hiện nhiệm vụ bay đêm và đi vào vùng có mây, dễ dẫn đến hiện tượng mất phương hướng không gian — một khả năng mà Tổng thanh tra Giang Nghĩa Thành cho biết không thể loại trừ.

Đáng chú ý, thông tin về sự kém ổn định của hệ thống MMC đã từng xuất hiện trong các bài đăng của giới huấn luyện bay ngay sau khi dòng F-16 Block 20 được nâng cấp lên chuẩn F-16V theo chương trình "Phượng hoàng Hòa bình Trỗi dậy". Dù hồ sơ bảo dưỡng cho thấy hệ thống trên chiếc phi cơ gặp nạn không phải sửa chữa trong 6 tháng qua, nhưng các quan chức giám sát hoạt động bảo dưỡng thừa nhận phi công đã từng báo cáo về những trục trặc của MMC trong quá trình vận hành thực tế.

Trước tình hình này, Đài Loan đã gửi dữ liệu sang Mỹ để phân tích và thúc giục Washington đẩy nhanh việc cập nhật phần mềm. Đồng thời, lực lượng phòng vệ hòn đảo cũng đề nghị phía Mỹ rút ngắn thời gian lắp đặt hệ thống tránh va chạm mặt đất tự động (Auto-GCAS) – một công nghệ có khả năng tự điều chỉnh độ cao nếu phi công không kịp phản ứng – với hy vọng hoàn thành ngay trong năm nay thay vì chờ đến năm 2028.

Diễn biến vụ tai nạn xảy ra cực kỳ nhanh chóng. Vào lúc 19h27 ngày 6/1, chiếc tiêm kích mang số đuôi 6700 do đại úy Tân Bách Nghị điều khiển bị tách khỏi đội hình. Chỉ một phút sau, phi công báo cáo máy bay mất độ cao và thông báo phóng ghế thoát hiểm. Đúng 8 giây sau đó, tín hiệu của chiếc F-16V hoàn toàn biến mất khỏi màn hình radar.

Mặc dù các dấu hiệu cho thấy phi công đã nỗ lực rời bỏ máy bay, nhưng cho đến nay, giới chức vẫn chưa thể xác nhận việc phóng ghế thoát hiểm có thành công hay không. Các lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian tại khu vực cách căn cứ Hoa Liên 66 km về phía nam, tuy nhiên sóng lớn và điều kiện biển động khắc nghiệt đang cản trở nghiêm trọng việc tìm kiếm dấu vết của đại úy Tân cũng như xác máy bay.

Để đảm bảo an toàn, toàn bộ đội hình F-16V đã bị đình chỉ hoạt động huấn luyện để tổng kiểm tra. Các phi công cũng được yêu cầu đào tạo bổ sung về kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp, đặc biệt là cách ứng phó khi hệ thống máy tính có biểu hiện bất thường trong điều kiện tầm nhìn hạn chế.

Vụ việc không chỉ gây tổn thất về trang bị hiện đại mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về quá trình hiện đại hóa phi đội F-16 mà Đài Loan đã theo đuổi từ năm 1993 đến nay.